سعد بن معاذ گفت : « شما را به عهد و ميثاق الهى قسم مىدهم ؛ آيا حُكم مرا در مورد خودتان مىپذيريد ؟ »
همگان گفتند : « آرى ! » در اين هنگام سعد ، به منظور حفظ حرمت رسول خدا به گوشهء ديگرى رفت و گفت :
« آيا كسانى كه اين طرف نشستهاند هم داخل در حكم من هستند ؟ »
پيامبر و افرادى كه آنجا بودند گفتند : « آرى ! » « 1 » در متن عربى ، قَسَمى كه سعد بن معاذ مخاطبان خود را داده است ، چنين است :
ثم قال : « عليكم عهداللَّه و ميثاقه أنّ الحكم فيكم ما حكمت ؟ » قالوا :
« نعم ! »
قبول اين حكميّت در منابع تاريخى ، بىهيچ ترديدى مورد اتّفاق است و سعد كه ماندن و نابودشدن يهوديان را براى مسلمانان مسألهء زندگى و مرگ مىدانست ، با طىّ تمام مراحل حقوقى ، حكم نهايى را چنين اعلام داشت :
« فإنّى أحكم فيهم أن يقتل من جَرَتْ عليه الموسى ، و تُسْبَى النساءُ و الذُّرّيّة ، و تُقْسم الأموال » « 2 » صدور چنين حكمى مورد قبول همگان و حتّى يهوديان قرار گرفت و طىّ مراحل قضايى ، اعتراض يا مقاومتى در خصوص آن صورت نپذيرفت و يهوديان به سرنوشتى كه با خيانت خود بدان مبتلا شدند و حكميّت سعد بن معاذ آن را قطعى كرد ، شجاعانه تن دادند و آن را به گفتهء « حُيَىّ بن اخطب » حكم الهى تلقّى نمودند كه بر قوم بنىاسرائيل نوشته شده است .
هامش
( 1 ) . « مغازى » ، ج 2 ، ص 387 . متن عربى ، ج 2 ، ص 512
( 2 ) . « پس من در مورد ايشان چنين حكم مىكنم كه مردان آنان كشته شوند ، زنان و كودكانشان به اسارت در آيند و اموال آنها تقسيم شود » . نك : « مغازى » ، ج 2 ، ص 512 ، متن اصلى . همچنين ابناسحاق ، السيرة النّبويه » ، ج 2 ، ص 251