« نزلوا بعينين جبل ببطن السَّبخة من قناة على شفير الوادي ممّا يلي المدينة » . « 1 » مطابقت دارد . به هر حال ، پيامبر صلى الله عليه و آله مجبور بود مدينه را از طريق سمت شرقى وادى قناة طى كند و بر خلاف قريشيان كه در منتهىاليه سمت غربى كوه احد متوقّف شده بودند ، به آن سو كشيده شود و حدوث واقعهء احد را در دامنهء كوه احد الزامى كند .
پيكرهء 13 - 2
2 - 3 / ب : مسير مسلمانان
آمار ارائهشده از سوى مورّخان از تعداد مدافعان مدينه كه از شهر خارج شدهاند ، يك هزار نفر مىباشد . هيچ مستندى در دست نداريم كه نشان دهد پيامبر اسلام در جمعآورى افراد ، فرمان بسيج داده يا الزام و اجبارى اعمال كرده باشد و هيچ گزارش تاريخى از تدارك جمعى آنها ( تحت انضباط خاص يا مشخّص ) به دست ما نرسيده است . اين نشان مىدهد كه مسلمانان هر كس با توان خود و به اختيار و انگيزهء ايمان با لوازم دفاع شخصى از خانههاى خود به كنار محمّد صلى الله عليه و آله آمدند تا به جانب قريشيان روند .
محمّد بن جرير طبرى بهگفتهء واقدى باور دارد كه مسلمانان بيش از يكصد زره نداشتند ؛ يعنى هر هفت نفر يك زره . و مجموعاً با دو اسب يكى از آن پيامبر صلى الله عليه و آله و ديگرى متعلّق به ابىبردهء حارثى وارد كارزار شدند ؛ در حالى كه مشركان با سههزار نفر ، دويست اسب و هفتصد زره و سههزار شتر در تحكيم مواضع خود غرور مىورزيدند .
ما از روى شرح تاريخى واقعه ، نام مواضعى را مىخوانيم كه مىتواند محققان را در شناخت مسير حركت مسلمانان از مدينه تا احد يارى دهد و حدود نقشهء جغرافيايى چنين مسيرى را در ذهن ما ترسيم نمايد .
آنچه كه مدارك تاريخى در اين وادى اتّفاق نظر دارند ، محلهايى است كه نظر به
هامش
( 1 ) . « در عينين ، كنار كوه در ميان وادى سبخه و نزديك وادى قناة در منتهى اليه دشتى كه در امتداد مدينه قرار دارد ، فرود آمدند . »