با اين موقعيّت جغرافيايى و تاريخى ، نقب بنىدينار با بناى مسجد بنىدينار كه در تاريخ به « مسجد الغسالين » شهرت داشته است ، مشخّص و معلوم مىشده است . صاحب « المناسك و اماكن طرق الحج » در صفحهء 40 كتابش ، آن را از زمرهء مساجد مدينه دانسته و سمهودى و فيروزآبادى ( 729 / 817 ه . ق . ) نيز به آن اشاره كردهاند .
بر اين اساس ، مسير پيامبر به سوى بدر - از سقيا تا ذىالحليفه - دقيقاً در محدودهء جادهء آسفالتهء فعلى مدينه - مكّه مىباشد . وقتى در اين منطقه به سمت جنوب حركت مىكنيم ، به « بطحاى ابنازهر » مىرسيم كه واقدى در كتابش آن را مورد تصريح قرار داده ، مىنويسد :
« پيامبر به بطحاى ابنازهر رسيد و زير سايهء درختى فرود آمد . »
« حتى خرج على بَطْحاء ابنأزْهر ، فنزل تحت شجرة هناك ، فقام أبوبكر إلى حجارة هناك ، فبنى تحتها مسجداً ، فصلّى فيه رسول اللَّه - صلّىاللَّه عليه [ وآله ] وسلّم - و أصبح يوم الإثنين فهو هناك » . « 1 » ابناسحاق در كتاب خود از اين منطقه كه در مجاورت منطقهء ذىالحليفه بوده ، بهعنوان « اولاتالجيش » ياد كرده است « 2 » ؛ ولى ابنهشام ذيل روايت ابناسحاق ، صحيح آن را « ذاتالجيش » دانسته است .
بطحا بنا به تصريح سمهودى :
« يدفع فيها طرف عظم الشامى و ما دبر من الصلصلين و تدفع هي من بين الجبلين في العقيق و لعلها بطحاء ابن ازهر » . « 3 »
هامش
( 1 ) . « بهسوى بطحاى ابنازهر رفت و در آنجا به زير سايهء درختى فرود آمد . ابوبكر برخاست و در جانب حجاز ، به زير آن ، مسجد برپا كرد و پيامبر خدا صلى الله عليه و آله در آنجا نمازگزارد و چون روز دوشنبه فرا رسيد ، ايشان هنوز آنجا بود » . واقدى ، « مغازى » ، ج 1 ، ص 19 . متن اصلى ، ج 1 ، ص 26
( 2 ) . « السيرة النّبويّه » ، ج 2 ، ص 264
( 3 ) . « كنارهء تنگهء شام و پشت ناحيهء صلصلين به آن متصل مىشود و خود بطحا ، از ميان دو كوه وادى عقيق مىگذرد ، و چهبسا همان بطحاى ابنازهر باشد » . « وفاء الوفا » ، ص 1148