كرد . و كليسيايى هم در اين شهر است ؛ محض دلربايى مردم ، به كليسيا رفته نماز خواند و هزار تومان جواهر انفاق كرد ، والعهدة على الراوى . پل جوبى هم در اين آبادى است كه شش چشمه دارد و در نزديكى گورى ، در دامنهء كوه يسار ، قلعهاى است آن را اوْپلى سيخَه نامند . خانهها را از كوه تراشيدهاند مانند مغارات است . رودخانهء كُر از پهلوى آن مىگذرد و از بالاى كوه براى برداشتن آب ، راهى ساختهاند ، خراب است . و در راه تفليس سه تونل است كه در هر جا كوه بوده شكافتهاند و از ميان آن مىگذرند . تونل دوم امتدادش زيادتر از تونل اول است و مانند سيم ، امتدادش افزونتر از دوم است . و غير از تفليس شانزده استاسْيَون در اين راهست كه در آنها مكث مىنمايند ، اقل زمان مكث سه دقيقه و اكثر آن يك ربع و اسامى آنها به لغت گرجى از اين قرار است : اول چيلاويد است كه از پوتى تا آنجا چهارده ورس است . دوم سواقى است كه عوام نوِسْناك گويند ؛ تا آنجا سى و پنج وِرس است . سيم سامْتِريدى است كه تا آنجا شصت و يك ورس است . چهارم شهر كوتايس است كه تا آنجا نود وِرس است . پنجم قودىريله است كه ده معتبرى است ، بازار دارد و تا آنجا صد و هيجده ورس است . ششم بله كورى است كه تا آنجا صد و نه وِرس است . هشتم سورام است ، قريهاى است در سمت يسار ، در دامنهء كوه ، قلعهء سنگى بالاى تپه ساختهاند ، خراب است . منزل مهندسين راهآهن است . از گردنهء پىجىتوبن تا تفليس ، در تحت اختيار ايالت تفليس است كه سورام هم جزو ايالت است . همه كوهسار و جنگل است ، اشجار آزاد دارد و تا سورام صد و هفتاد و سه وِرس است . نهم منحائيلو است . كارخانهء خوبى براى تهيهء راهآهن ساختهاند و تا آنجا صد و هفتاد و هفت ورس است . دهم قارلى است و تا آنجا دويست و يك وِرس است . يازدهم كورى است و تا به آنجا دويست و هيجده وِرس است . دوازدهم كراخالى است و تا آنجا دويست و سى و دو وِرس است . سيزدهم قصپى است و تا آنجا دويست و چهل و چهار وَرس است .
چهاردهم قسانقه است و تا آنجا دويست و پنجاه و هشت وِرس است . پانزدهم مِخِط است و تا به آنجا دويست و شصت و نه ورس است . شانزدهم اوچلى است و تا به آنجا دويست و هفتاد و نه ورس است ؛ و تا تفليس دويست و هشتاد و دو وِرس
سفرنامه مكه ( دليل الأنام في سبيل زيارة بيت الله الحرام والقدس الشريف ومدينة السلام ) ( فارسى ) — صفحة 290
مساهمون: سلطان مراد ميرزا حسام السلطنه
ص٢٩٠