[ كرج و توابع آن در ادامه مسير بازگشت ]
و هوا هم ابر است ؛ گرچه از روز ورود ما إلى اليوم ، همه روزه هوا ابر بود ، ولى امروز نمنم باران مىآيد . قرب دو ساعت به غروب مانده ، وارد كرج شديم . و اين قريه كرج ، تقريباً هزار [ و ] دويست خانوار رعيتنشين دارد . [ 237 ] و حكومتنشين ساوجبلاغ است و داراى دكاكين و تلفونخانه و پستخانه است و فىالجمله مالكين او خوردهپا است [ و ] اكثر او خالصه ديوانى است .
رودخانه بزرگى دارد كه پلى بزرگ بر روى او بستهاند و در بهار ، آب زيادى دارد و منبع او از كوههاى برغان و غيره است .
بارى ، قرب سه ربع ساعت به غروب مانده ، بعد از صرف ناهار و چايى ، حركت كرديم . همه جا رانديم ، ولى از ساعت ورود ما به كرج ، باران خوبى مىآمد ، تمام خط راه ، گل و آب بود .
همه جا رانديم ، قرب يك ساعت [ و ] نيم از شب رفته ، به كُردان « 1 » رسيديم .
اين كُردان قريه بزرگى است و رود و پل بزرگى دارد و مالكين او خوردهمالك است . منزل كثيفى گرفتيم و هوا هم سرد بود ؛ قدرى آتش نموديم .
امروز ، در اغلب راهِ ما نهرهاى آب است كه از رود كرج جدا نموده ، به قراء اطراف مىبردند . و قهوهخانه و سراهاى زياد بود ، ولى اغلب ، بهواسطه عبور قزّاق كه در اين روزها از سمت تبريز به سمت طهران مىروند ، قهوهخانهها بسته است ؛ چون قزّاقها اذيت مىنمايند ، تعدى مىكنند . بارى ، شب را بعد از صرف غذا خوابيديم . امروز را يازده فرسنگ رانديم .
هامش
( 1 ) . دهى است از دهستان برغان ، بخش كرج ، شهرستان كرج ؛ واقع در 25 كيلومترى شمال باختر كرج ؛ دامنه و معتدل . ( فرهنگ فارسى : دكتر محمد معين ، ج 6 )