پراكنده است كه حقيقت ندارد .
( اضغاث ) جمع ضغث است و آن دسته حشيشى از گياه تر و خشكى را گويند كه بهم بسته باشند و استعاره از خوابهاى مختلف كاذبه است ، باز ثانيا كفار از اين نسبت نيز اعراض كردند و گفتند خودش اين آيات را بهم بافته و به خدا نسبت ميدهد باز از اين نسبت هم اعراض كردند و گفتند نه اينطور نيست نه سحر است و نه اضغاث احلام بلكه اين آدمى است شاعر اگر راست ميگويد و رسول خدا است معجزه و آيتى براى ما بياورد همان طورى كه پيمبران پيشينيان آوردند مثل معجزات حضرت موسى ( ع ) از يد بيضاء و عصا و غير آن ، و عيسى ( ع ) از مرده زنده كردن و كور و عليل را شفاء دادن و امثال آن معجزات را ظاهر گرداند تا ما ايمان آوريم .
ما آمَنَتْ قَبْلَهُمْ مِنْ قَرْيَةٍ أَهْلَكْناها أَ فَهُمْ يُؤْمِنُونَ
آيه پاسخ اعتراض كفار است كه ميگفتند چرا مثل پيمبران پيشينيان معجزه نميآورد ( أفهم ) همزه استفهام انكارى است و در مقام ردّ آنها است كه آيا اگر معجزهاى مثل معجزات پيمبران ميآورد اهل مكه ايمان ميآوردند يعنى اينها ايمان نميآورند همين طورى كه پيشينيان با آيات مقترحه از پيمبران ايمان نياوردند و عذاب براى آنها نازل گرديد و همه هلاك گرديدند بلكه چون مشركين اهل مكه كبر و نخوت آنان زيادتر از مردمان پيش است بمعجزات مقترحه ايمان نخواهند آورد و آن معجزات هلاكت آنها را ايجاب مىكند و فعلا اراده حق تعالى به هلاكت آنان تعلّق نگرفته و شاهد اين آيه آياتى است كه در سوره ( مائده ) آنجا كه حواريين از حضرت عيسى ( ع ) مائده و طعام آسمانى درخواست نمودند و گفتند مقصود ما اين است كه بخوريم و قلبمان مطمئن بايمان گردد ، وقتى عيسى ( ع ) طلب مائده مىكند و گويد
رَبَّنا أَنْزِلْ عَلَيْنا مائِدَةً مِنَ السَّماءِ تَكُونُ لَنا عِيداً لِأَوَّلِنا وَ آخِرِنا
الخ
قالَ اللَّهُ إِنِّي مُنَزِّلُها عَلَيْكُمْ فَمَنْ يَكْفُرْ بَعْدُ مِنْكُمْ فَإِنِّي أُعَذِّبُهُ عَذاباً لا أُعَذِّبُهُ أَحَداً مِنَ الْعالَمِينَ
سوره مائده آيه 115 و 116 . خلاصه وقتى حواريين كه از خواص عيسى بودند طلب معجزه نمودند خطاب رسيد كه اگر چنين معجزهاى براى آنها ظاهر گرديده و آنان كافر گرديدند عذابى به آنها