كه بجبرئيل گفت چه مانعى دارد كه تو ما را زيادتر از اينكه زيارت ميكنى زيارت كنى ، يعنى زود بزود بر ما فرود آيى جبرئيل گفت
وَ ما نَتَنَزَّلُ إِلَّا بِأَمْرِ رَبِّكَ
يعنى وقتى كه ما مأمور گرديديم بسوى تو نزول ميكنيم .
( مجاهد و قتاده و ضحاك ) و بقولى آيه مقول قول اهل بهشت است كه گويند ما از بهشت منزلى فرا نگرفتيم مگر بامر خدا . ( ابى مسلم ) و بهشتيان يا جبرئيل باختلاف آراء گويند ملك ملك خدا و در تصرّف قدرت او است آنچه جلو ما است كه شايد مقصود حيات دنيا باشد و آنچه پشت ما است كه شايد آخرت مراد باشد و آنچه بين جلو و عقب است يعنى آنچه بين دنيا و آخرت است ، بقول ابن عباس و جماعتى مقصود آنچه بين دو نفخه صور است كه بقول مقاتل چهل سال طول ميكشد ( همه تحت امر و مشيت او است ) .
وَ ما كانَ رَبُّكَ نَسِيًّا
بقولى تمام قول ملائكه است ، و بقولى سخن اهل بهشت است ، و بقول ديگر اين اول كلام و استيناف است كه خداى تعالى از خودش خبر ميدهد كه خداى تو فراموشكار نيست و از حيطه علم و قدرت او چيزى خارج نميباشد زيرا كه او بذات خودش عالم است ، و اى محمد صلى اللَّه عليه و آله و سلّم ما تو را فراموش نميكنيم و بقولى مقصود اين است كه پروردگار تو احدى را فراموش نميكند تا آنكه او را در قيامت مبعوث گرداند . ( پايان )
رَبُّ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ ما بَيْنَهُما فَاعْبُدْهُ وَ اصْطَبِرْ لِعِبادَتِهِ
رَبُّ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ
خبر مبتداء محذوف يا بدل از ربّك ) در آيه بالا است يعنى فراموشى بر پروردگار آسمانها و زمين ممتنع و محال است و در مقام رفع توهّم ركيك كفار برآمده كه شايد گمان ميكردند كه پروردگار فراموشكار است و براى استقامت رسولش كه مبادا از گفتار مشركين ملالى بخاطر مباركش برسد به او امر مينمايد كه پروردگار خود را عبادت كن و بر جفاى