و دار عمل است و آخرت جاى جزاء و نتيجه اعمال است اين است كه عذاب ستمكاران را عقب مىاندازيم .
و شايد مقصود چنين باشد كه چون تو رسول رحمتى چنانچه او را ( رحمة للعالمين ) معرفى نموده اين است مادامى كه تو در ميان آنها ميباشى عذاب آنان را نميگيرد . و بيشتر مفسرين گفتهاند مقصود از اين عذاب جنگ بدر است . و بقول ديگر فتح مكه است .
بروايت حاكم ابو القاسم حسكانى بسند خود از ابى صالح و وى از ابن عباس و جابر بن عبد اللَّه چنين نقل مىكند كه آن دو نفر گويند شنيديم حضرت رسول صلّى اللَّه عليه و آله و سلم در مكه در حجة الوداع وقتى در ( منى ) بود فرمود
( لا ترجعوا بعدى كفارا يضرب بعضكم رقاب بعض و ايم اللَّه لئن فعلتموها لتعرفنى فى كتيبته يضاربونكم قال فغمز من خلفه منكبه الايسر فالتفت فقال او علىّ فنزل ( قل ربّ امّا ترينّى ) ( مجمع البيان )
يعنى پس از من كافر نشويد كه گردن يكديگر را بزنيد به خدا اگر چنين كنيد بشناسيد مرا يعنى مرا ببينيد در ميان لشگرى كه با شما شمشير زنند و وقتى اين سخن ميفرمود كسى كه پشت سرش بود شانه چپ آن حضرت را فشار داد پس چشم خود را بر گردانيد نگاه كرد امير المؤمنين ( ع ) را ديد گفت يا على را ببينيد كه با آن جماعت جنگ مىكند سپس اين آيه
قُلْ رَبِّ إِمَّا تُرِيَنِّي
الخ فرود آمد
ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ السَّيِّئَةَ
برسولش امر فرموده در موقعى كه از كسى عمل بدى ديدى غمض عين نما و پرده پوشى كن و عمل بد وى را به آنچه نيكوتر است دفع گردان . شايد مقصود چنين باشد كه در جايى كه سيّئه ايجاب نكند حدّى از حدود شرع مطهر را كه در چنين موردى در سوره مؤمنون فرموده
لا تَأْخُذْكُمْ بِهِما رَأْفَةٌ فِي دِينِ اللَّهِ
نبايد حاكم در اجراى حدود شرع بر عاصى ترحم نمايد . لكن در موارد ديگر كه حدّى ثابت نشده باشد يا آنكه گناه كوچك باشد مثل اينكه يك كلمات