كه خداوند به اين شكل و عظمت خلقى آفريده جبرئيل گفت اگر اسرافيل را ببينى كه دوازده پر دارد يك پر بر مشرق و يك پر بر مغرب و عرش بر دوش نهاده و بعضى اوقات در مقابل عظمت خداى تعالى مانند گنجشكى كوچك ميگردد در حالى كه عرش خدا بر قدرت اوست .
و در روايت آمده كه رسول اللَّه ( ص ) فرمود براى خداى تعالى فرشتهايست كه هزار هزار سر دارد و بر هر سرى هزار هزار روى است و بر هر رويى هزار هزار دهان است و بر هر دهانى هزار هزار زبان است و بهر زبانى خدا را بهزار هزار لغت ميخواند تا آخر حديث . ( تفسير ابو الفتوح رازى ) آرى چون علم و قدرت و حكمت الهى محدود به حدى نيست آثار صفات و جلال خداوندى را نيز نميتوان محدود نمود دستگاه آفرينش خيلى وسيع است آنچه پيمبران و اولياء الهى در باره سعه مخلوقات گفتهاند به قدر فهم بشر است و آن قطرهاى است از درياى فيض غير متناهى او اين است كه در آخر آيه فرموده :
إِنَّ اللَّهَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ
اشاره بعموم قدرت دارد كه در مقابل عموم قدرت محالى به نظر نميآيد حتّى اجتماع نقيضين و ضدّين در نظر كوتهبينان ما محال مينمايد بر هر چه اراده ازلى تعلّق گيرد واقع خواهد شد ببين با اينكه اجتماع عناصر مثل آب و آتش در يك محل به نظر ما محال مينمايد لكن بقدرت الهى تمام عناصر با ضدّيت و تنافرى كه با هم دارند در بدن ما و همچنين در موجودات ديگر تنافر و ضدّيت را در مدّتى از بين آنها برداشته و با هم الفت و رفاقت نمودهاند و بدن ما را اداره مينمايند .
ما يَفْتَحِ اللَّهُ لِلنَّاسِ مِنْ رَحْمَةٍ فَلا مُمْسِكَ لَها
كسى را كه خداوند درب رحمت بسوى او گشود چه كس تواند جلو فيض او را بگيرد و نگاه دارد و نگذارد مورد رحمت حق تعالى واقع گردد .
چراغى را كه ايزد برفروزد * هر آن كس پف كند ريشش بسوزد
( ما ) در
( ما يَفْتَحِ اللَّهُ )
شرطيّه و در محلّ نصب است چون كه مفعول ( يفتح )