ضررش چنين باشد كه نعمت از وى گرفته خواهد شد در سوره ابراهيم عليه السلام آيه 7 فرموده
( لَئِنْ شَكَرْتُمْ لَأَزِيدَنَّكُمْ وَ لَئِنْ كَفَرْتُمْ إِنَّ عَذابِي لَشَدِيدٌ )
خلاصه وقتى آيات را با هم جمع كنيم از مجموعش چنين استفاده مىشود كه شكر هر نعمتى اظهار آن و بهره دادن به ديگران است .
وَ إِذْ قالَ لُقْمانُ لِابْنِهِ وَ هُوَ يَعِظُهُ يا بُنَيَّ لا تُشْرِكْ بِاللَّهِ إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ
اوّل از اندرزهاى لقمان بپسرش اين بود كه شريك براى خدا قرار نده زيرا كه براى خدا شريك آوردن تعدّى جابرانه و اخذ عدوانى است چيزى كه لايق الوهيّت و ربوبيّت نيست آن را بگيرى و همتا قرار دهى با آن كسى كه آفريننده عالميانست زيرا كه آنچه غير او است همه فقير و ذليل و محتاج به آن فرد يكتا ميباشند پس اين چه حكم ظالمانهاى است كه مخلوق خدا را با او شريك گردانى قوله تعالى در سوره روم آيه 27 از نفس خود انسان و عملش مثال مىآورد
( هَلْ لَكُمْ مِنْ ما مَلَكَتْ أَيْمانُكُمْ مِنْ شُرَكاءَ فِي ما رَزَقْناكُمْ فَأَنْتُمْ فِيهِ سَواءٌ
، تا آخر ) آيا آنهايى كه بنده و عبيد شما ميباشند در مالهايى كه خدا بشما داده شريك شما ميباشند .
اشاره به اينكه همين طورى كه شما بندهگان خود را در مالهايتان شريك نميگردانيد بدانيد كه خداى تعالى نيز در مملكت خود كسى را با خود شريك نميگرداند و مملكت خود را به كسى واگذار نخواهد نمود .
بايد دانست كه شرك مراتبى دارد شرك جلىّ و شرك خفىّ ، شرك جلىّ شرك در مقام ذات يا شرك در مقام صفات حقيقيّة است كه آن هم عين ذات است و قائلين به آن بسيار كم يابند حتّى مشركين عرب كه ميگفتند ما چون بتها را مقرّب درگاه احديّت ميدانيم آنان را عبادت ميكنيم تا مقرّب گرديم لكن شرك خفىّ يا شرك در عبادت است و آن وقتى است كه در عبادت غير خدا را شريك گرداند مثل اينكه در عبادت رياء يا حظوظات نفسانى يا غير آن را داخل گرداند يا شرك در افعال است كه غير خدا را در افعال و آثار مؤثر بالاستقلال بداند و چنين گمان كند كه بدون اراده حق تعالى در عالم چيزى واقع ميگردد و طرفداران