مىناميد شايد اشاره به اين باشد كه همين طورى كه آسمان طرق و راههاى مختلف دارد كه شايد بعضى راه شياطين و بعضى راه عروج و صعود ملائكه باشد شما نيز در سخنهايتان راههايى را مىجوئيد براى اينكه طريق عذرى براى تكذيب كردن خودتان بيابيد .
يُؤْفَكُ عَنْهُ مَنْ أُفِكَ قُتِلَ الْخَرَّاصُونَ الَّذِينَ هُمْ فِي غَمْرَةٍ ساهُونَ
( افك ) در لغت بمعنى گرديدن چيزى است از آن وجهى كه بايستى بر آن وجه بوده باشد قوله تعالى
( قاتَلَهُمُ اللَّهُ أَنَّى يُؤْفَكُونَ )
چگونه اينها از حق بسوى باطل برگشتند .
و شايد آيه اشاره به اين باشد كه كافرين به اين سخنان مختلفشان از حقّ برگشتند و از اينكه بگفتار محمد صلّى اللَّه عليه و إله و سلّم و قرآن ايمان آورند منصرف گرديدند
( قُتِلَ الْخَرَّاصُونَ )
( قتل ) در صورت ظاهر خبر است لكن در معنى لعن و نفرين است و ( خراص ) مأخوذ از خرص است و بمعنى گمان بردن بر چيزى و گفتن بدون دليل است كشته و مرده باشند دروغ گويندهگان كه چنين نسبتهاى ناروايى بقران و بمحمد صلّى اللَّه عليه و إله و سلّم ميدهند خراصون كسانى ميباشند كه در جهل و بىخبرى فرو رفته و آنان غافلان و بىخبران خواهند بود .
يَسْئَلُونَ أَيَّانَ يَوْمُ الدِّينِ يَوْمَ هُمْ عَلَى النَّارِ يُفْتَنُونَ ذُوقُوا فِتْنَتَكُمْ هذَا الَّذِي كُنْتُمْ بِهِ تَسْتَعْجِلُونَ
مرجع ضمير جمع در ( يسئلون ) همان كسانى ميباشند كه در آيات بالا اوصاف آنها را فرموده كه آنهايى كه در جهل و نادانى فرو رفتهاند و سخنان مختلف در باره رسول اكرم صلّى اللَّه عليه و إله و سلّم و قرآن ميگويند و از طريق حق برگشتهاند از روى استهزاء و سخريّه از پيمبر صلّى اللَّه عليه و إله و سلّم يا از مؤمنين سؤال ميكنند كه آن دين و روز جزائى كه قسم بر وقوع آن ياد نموده و گفتيد
( إِنَّ الدِّينَ لَواقِعٌ )
كى خواهد بود .
( يومهم ) پاسخ سؤال آنان و خبر مبتداء محذوف است يعنى روز جزاء