صراط مستقيم نبود تا آنكه تمامى نعمت هدايت يافتن او باشد بر طريق مستقيم
سخنان مفسرين در توجيه آيه و پاسخ سؤال
1 - توجيهاتى كه مفسرين از سنيها كردهاند اكثر آن موافق با عقيده اماميه كه پيمبران را معصوم ميدانند نميباشد ، مثل اينكه بعضى از آنها گفتهاند مقصود هر گناهى است كه پيش از بعثت و بعد از بعثت نمودهاى ، يا هر گناهى كه قبل از فتح يا بعد از فتح نمودهاى ، يا هر گناهى كه واقع شده
( وَ ما تَأَخَّرَ )
يعنى وعده مىدهم آن گناهى كه هنوز واقع نگرديده چون واقع گرديد مىآمرزم ، يا هر گناهى كه قبلا ابوين تو آدم و حوّاء كردهاند و يا هر گناهى كه امت تو بعدا ميكنند و توجيهات ديگرى كه منافى با عصمت انبياء است و نزد شيعه صحيح نيست .
شيخ طبرسى در تفسير مجمع البيان چنين گويد اصحابنا يعنى جماعت شيعيان آيه را دو قسم توجيه نمودهاند .
اول - ( ليغفر لك اللَّه ما تقدم من ذنب امتك ، و ما تأخر بشفاعتك ) و مقصود از تقدم و تأخر تقدم و تأخر زمانست ، و اضافه گناه امّت به او از جهت اتصال آنها است به او ( ص ) .
و مؤيد اين توجيه روايتى است كه از مفضل بن عمر نقل ميكنند كه مردى از حضرت صادق عليه السّلام از معنى اين آيه سؤال نمود حضرت در پاسخ فرمود ( و اللَّه ) بر او گناهى نبود لكن خداوند براى پيمبرش ضمانت فرمود كه گناهان شيعيان على عليه السّلام را گذشته و آيندهاش را بيامرزد .
و بروايت عمر بن زيد كه گفته بابى عبد اللَّه عليه السّلام گفتم مقصود از قوله تعالى
( لِيَغْفِرَ لَكَ اللَّهُ ما تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَ ما تَأَخَّرَ )
چيست گفت ( و اللَّه ) بر او گناهى نبود و نيز هيچ وقت قصد گناهى نكرده بود لكن خدا گناه شيعه او را حمل بر او نمود پس از آن وعده مغفرت و بخشش داد .
دوم - آن توجيهى است كه سيد مرتضى قدس سره نموده و چنين گفته ( ذنب ) مصدر است و چون جائز است مصدر را هم اضافه بفاعل نمود و هم اضافه بمفعول و در