وسواس صوت پنهانى و صداى مخفى است كه در ظاهر احساس نميشود و آن خاطراتى است كه بدل القاء ميگردد قوله تعالى
فَوَسْوَسَ إِلَيْهِ الشَّيْطانُ
و مصدر و بمعنى وسوسه است و مقصود از وسواس شيطان است كه صفت حقيقى و شالوده وجود او وسوسه و القاء شر و راه باز نمودن بفساد است اين است كه پيمبر اكرم صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم با آن نفس قدسى الهى كه داشت مأمور ميگردد كه از شرّ آن لعين به خدا كه ربّ و مربّى و مالك و إله انسان است پناه ببرد و البته مؤمنين نيز مشمول چنين مأموريتى ميباشند دانشمندان گفتهاند در قلب انسان روزنه و درهايى است بسوى رحمان و ملك و شيطان و آنچه در روحيه انسان القاء ميگردد يكى از چهار قسم خارج نيست يا القاء الهى ربانى است كه بالهام غيبى بعض علوم و معارف در قلب انسان هر گاه قلب مستعد و مهيا براى پذيرفتن باشد ظهور و بروز مينمايد و آن را الهام و القاء ربّانى گويند .
يا الهام ملكى است كه ملك انسان را ملهم ميگرداند به كارهاى نيكو از قبيل عبادات زهد در دنيا نيكى نمودن به ديگران و امثال اينها از اين دو قسم كه گذشت آنچه بقلب خطور مينمايد و القاء ميگردد يا نفسانى است يا شيطانى قسمت نفسانى آن از خود نفس انسان است كه بذهن خود خطور ميدهد از آنچه راجع بامور زندگانى بشرى و آنچه از آن حظوظ نفسانى پديد ميگردد .
يا شيطانى است كه شيطان هميشه در كمينگاه و منتظر اين است وقت به دستش آيد و انسان را اغوا نمايد و وى را وادار مينمايد بكفر و زندقه و معصيت و آنچه خلاف و شرّ از انسان پديد ميگردد بالقاء و وسوسه شيطانى است .
و ممكن است گفته شود اين مرتبه القاء شيطانى نيز از مراتب نفس انسانى بشمار ميرود كه شيطان از طريق قوه واهمه بر انسان راه مىيابد كسى كه عقلش ضعيف و قوه واهمه كه راه عبور شيطانى است در وى قوى گردد استيلاء شيطان در