( توضيح آيات )
قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ ، مَلِكِ النَّاسِ ، إِلهِ النَّاسِ
العوذ در لغت ملتجى و پناهنده شدن به غير و تعلّق و پيوند نمودن بوى است مثل اينكه در عرف گويند فلانى بفلانى پناهنده گرديد و به همين معنى است قوله تعالى
أَعُوذُ بِاللَّهِ أَنْ أَكُونَ مِنَ الْجاهِلِينَ
و در جاى ديگر
وَ إِنِّي عُذْتُ بِرَبِّي وَ رَبِّكُمْ أَنْ تَرْجُمُونِ
( غريب القرآن ) از مبدء جلال خداوندى خطاب متوجّه برسول اكرم صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم خود كرده كه بگو پناه ميبرم بپروردگار و پرورش دهنده انسان كه او مالك و صاحب اختيار انسان واله و پديد آورنده و مبدء آفرينش انسان است .
چون خلقت انسانى از نفيسترين و كاملترين و بارزترين شاهكار خلقت بشمار ميرود اين است كه ربوبيّت و الهيّت و مالكيت كه سه صفت و سه اسم از اسماء - الحسنى و از اوصاف بزرگ خداوندى و از اسماء لم يزلى او است در اين مبارك سوره اضافه به انسان مينمايد كه گويا صفات جمال خود را بوجود بشرى معرفى مينمايد .
چنانچه دانشمندان گفتهاند صفات الهى و اوصاف سرمدى سه قسم است :
اول صفات حقيقى ذاتى دوم صفات حقيقى ذات الاضافه سوم صفات اضافى محض صفات ذاتى آن صفاتى را نامند كه عين ذات باشد بدون اضافه به غير مثل وحدت ، وجوب وجود ، قدّم ، ازليّت ، ابديّت ، علم ذات به خودش كه از حاقّ ذات حق تعالى انتزاع مىشود بدون آنكه نسبت به چيزى يا اضافه بغيرى در آن مأخوذ گردد .
صفات حقيقى ذات اضافه آن صفات حقيقى است كه عين ذات حق تعالى و با ذات كبرياء او يكى است لكن اضافه به غير نيز دارد مثل علم به غير و قدرت و اراده و غير اينها كه اين صفات را صفات حقيقى ذات اضافه نامند .