و آثار بدى در زمين پديد گردد مثل اينكه گويند ستاره ثريا وقتى سقوط نمايد باعث بعض امراض ميگردد و وقتى طلوع نمايد امراض رفع ميگردد .
خلاصه چون ( غسق ) بمعنى تاريكى و ظلمت است و منشأ تاريكى و ظلمت عدم نور و روشنايى است و شب را از جهت تاريكى كه ناشى از غيبت خورشيد است ( غسق ناميده و همان ظلمت است كه منشأ جنبش سباع و بهائم و هر چيز موذى ميگردد .
پس ممكن است آيه را تعميم بدهيم و گوئيم غسق چون اطلاق دارد و مقيد بشب نشده شامل ميگردد تمام انواع و اقسام ظلمتها از حسيات و معنويات از ظلمت اول شب و وسط شب و تاريكى ماه موقع كسوف و وقتى در محاق واقع ميگردد و ظلمت طبيعت و ظلمت جهل و بيخردى و ظلمت و تاريكى قلب كه از عدم نور معرفت و ايمان و علم پديد ميگردد و منشأ تمام فسادهايى كه از قبل نوع انسانى سر مىزند همان تاريكى قلب و خالى بودن آن از نور ايمان و تقوى است و شايد آيه اشاره به اين باشد كه بايست از شر هر نوع تاريكى كه منشأ فساد است پناه به خدا برد و نظر به آن آيه كه
إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي مَقامٍ أَمِينٍ
تقوى پيشه وران از هر شر و آفاتى كه ناشى از ظلمت طبيعت است در حصن حصين و قلعه محكم توحيد قرار گرفتهاند .
وَ مِنْ شَرِّ النَّفَّاثاتِ فِي الْعُقَدِ
و نيز پناه بگير بپروردگار فلق از شر افسونگران جادوگر كه در ريسمان يا چيز ديگر دم ميدمند در اين آيه بپيمبر اكرم خود امر ميفرمايد كه بپروردگار فلق پناه ببر از شر ساحران و جادوگران براى توضيح مختصرى از بيان مجمع البحرين را در اينجا ترجمه مينمايم چنين گويد قوله تعالى
وَ مِنْ شَرِّ النَّفَّاثاتِ فِي الْعُقَدِ
يعنى زنهاى ساحره كه در ريسمانها گره ميزنند و ميدمند و در حين دميدن آب دهنشان كه آن را تف گويند