افتند زيرا كه ناصبه بمعنى صاحب رنج و تعب است ( ضحاك ) ( 5 ) مقصود رهبانان و مرتاضان از عيسويان و يهوديانند كه در دنيا متحمل رياضات و اعمال شاقّه ميگردند و خود را رنجور ميگردانند به گمان اينكه عبادت مىكنند لكن چون بر خلاف حكم خدا است مستحق عذاب ميگردند ( سعيد جبير ) و توجيهات ديگرى نيز داده شده كه بازگشت آنها به سختى عذاب جهنم ميگردد . سوم تَصْلى ناراً حامِيَةً صلى در لغت بمعنى افروختن آتش است و صلى بالنّار يعنى محترق گرديد و اجزاء آن سوخته شد و اين آيه نظير قوله تعالى فَسَوْفَ نُصْلِيهِ ناراً يعنى آتش آنها را ميگيرد يَصْلَى النَّارَ الْكُبْرى لا يَصْلاها إِلَّا الْأَشْقَى الَّذِي كَذَّبَ وَ تَوَلَّى و نظائران در قرآن بسيار است كه دلالت دارد بر اينكه كفّار در آيند در آتش فروزان كه زبانه ميكشد بر دشمنان خدا و بعضى گفتهاند كفار ملازم آتشى ميباشند كه در منتهى درجه سوزندگى است . چهارم تُسْقى مِنْ عَيْنٍ آنِيَةٍ اهل جهنّم وقتى تشنه ميشوند آشاميدنى آنان از آب گرمى است كه در منتهى درجه حرارت است و اين آيه نظير آيه ديگر است كه فرموده يَطُوفُونَ بَيْنَها وَ بَيْنَ حَمِيمٍ آنٍ و بعض مفسرين گفته حرارت آتش جهنم بدرجهاى است كه اگر ذرهاى از آن بر كوههاى عالم افتد همه را آب ميگرداند پنجم در مقام غذاى و خوردنى اهل جهنم است لَيْسَ لَهُمْ طَعامٌ إِلَّا مِنْ ضَرِيعٍ ، لا يُسْمِنُ وَ لا يُغْنِي مِنْ جُوعٍ ( ضريع ) غذايى است كه نه فربه مىكند و نه دفع گرسنگى مينمايد از اين آيات معلوم مىشود جهنميان هميشه تشنه و گرسنهاند
تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى ) — صفحة 117
مساهمون: سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )
ص١١٧