كه تمجيد و ستايش نمائيد پروردگارى را كه عالم را از نيستى بهستى آورده و هر موجودى را بزيور وجود آراسته و آن را بر آنچه بقاء وى منوط به آن است ( رهبرى نموده و تعادل و تساوى بين موجودات قرار داده و اينها دليل است بر وجود خالق يكتا كه سزاوار پرستش و ستايش است و آيه اخير اشاره به اين دارد كه تغيير و تبديل شدن موجودات انسان را بايستى متنبّه گرداند و به نظر عبرت موجودات را بنگرد و متذكر باشد كه همين طورى كه گياهان و گلها و رياحين وقتى سبز و خرم و دل ربا ميباشند طولى نميكشد كه پژمرده و خشك و سياه ميگردند انسان همچنين است وقتى جوان و شاداب با قد رعنا و با طراوت است به زودى باد خزان دنيا جوانى وى را تبديل بپيرى طراوت و شادابى او را بافسردگى و پژمردگى و سلامتى وى را ببيمارى قوت و شوكت و فعاليت او را بضعف و ناتوانى ميكشاند اين است عادت و مرام دنيا لكن اهل حق در همين پيرى جوانى و در افسردگى بهجت و در مرض صحت روحانى مىيابند
سَنُقْرِئُكَ فَلا تَنْسى ، إِلَّا ما شاءَ اللَّهُ
نسيان مقابل و ضد ذكر است و سبب نسيان عدم ضبط و نگاهدارى آن چيزى از صور معلوماتست كه بقوّه حافظه سپرده شده و علّت فراموشى يا ضعف نفس است و عدم تمكن آن از حفظ معلومات و يا غفلت نمودن و متوجه نبودن به آن و گاهى آدمى از روى قصد و اختيار خود را منصرف ميگرداند تا آنكه مطلب را فراموش نمايد و شايد اشاره بمعنى اول يعنى ضعف نفس از حفظ صور معلومات دارد قوله تعالى
وَ لَقَدْ عَهِدْنا إِلى آدَمَ مِنْ قَبْلُ فَنَسِيَ وَ لَمْ نَجِدْ لَهُ عَزْماً
و شايد اشاره بمعنى دوم يعنى فراموشى عمدى دارد مثل قوله تعالى
فَذُوقُوا بِما نَسِيتُمْ
و نيز قوله تعالى
إِذا خَوَّلَهُ نِعْمَةً مِنْهُ نَسِيَ ما كانَ يَدْعُوا إِلَيْهِ مِنْ قَبْلُ
و نسيان بمعنى اول مورد مؤاخذه نميشود چنانچه در حديث معروف
( رفع عن امّتى الخطاء و النّسيان )
اشاره به همين قسم از نسيان است نه آن نسيانى كه از روى اهانت و بى اعتنايى باشد كه آن مورد