وى است از ما يحتاج زندگانى وى را رهنمايى نموده و بهر يك در خور خود وسائلى عنايت فرموده كه معاش و زندگانى خود را تأمين نمايند اگر مختصر نظرى بكيفيت حيوانات و طرز خلقت آنان بيندازى خواهى ديد كه آنچه حفظ بقاء همگى آنان منوط به آنست از قبيل قواى تغذيه هاضمه جاذبه توليد مثل همگى آنها در اين قوى با هم شركت دارند و براى تميز هر نوعى از نوع ديگر مميّزاتى قرار داده و براى تحصيل معاش آنان وسائلى مقرر نموده مثل آنكه حيوان دانه خوار داراى منقار و آلت مخصوصى است و غير آنها داراى لب و دندان حيوانات پرنده داراى بال و حيوانات آبى داراى وسائل شناورى ميباشند
وَ الَّذِي أَخْرَجَ الْمَرْعى ، فَجَعَلَهُ غُثاءً أَحْوى
( الرعى ) در لغت بمعنى حفظ و نگاهدارى حيوانست راعى كسى را گويند كه مواظب حيوان باشد هم خوراك او را برساند و هم او را حفظ نمايد كه آسيبى به او نرسد مثل چوپان قوله تعالى
كُلُوا وَ ارْعَوْا أَنْعامَكُمْ
أَخْرَجَ مِنْها ماءَها وَ مَرْعاها
و قوله تعالى در آيه بالا
وَ الَّذِي أَخْرَجَ الْمَرْعى
الف و لام ، المرعى ، اشاره بحفظ و سياست حيوان دارد چنانچه در جاى ديگر فرموده
فَما رَعَوْها حَقَّ رِعايَتِها
يعنى محافظت ننمودند آن طورى كه بايست مواظبت نمايند و در حديث دارد ( كلكم راع و كلكم مسئول عن رعيته ) يعنى تمام شما راعى خود و ديگران ميباشيد و از جهت محافظت خود و ديگران مسئول هستيد كه اگر آن طورى كه موظفيد مراعات نكنيد در مورد سياست حق تعالى واقع ميگرديد ( راغب اصفهانى ) سوم از آثار قدرت و حكمت پروردگار تو اين است كه گياهان را از زمين بيرون آرد براى خوراك حيوانات و بقاى آنها و اول سبز و خرم جالب نظر پس از آن همان مزرعه دلكش كه نظر بينندگان را به خود جذب نموده بالاخره خشك و سياه ميگردد تا آنكه غذاى زمستان حيوانات ميگردد اين آيات به ظاهر در مقام آثار قدرت و تدبير آفرينش و در مقام اين است