اقوام و قبائل و ملل و نحل ، اماكن و بلاد ، مطالب و موضوعات و اشعار كه در انتهاى كتاب موجود است ، مراجعه كرد .
5 . خصوصيات محتوايى كتاب .
1 . مبناى داوريهاى رجالى . همانگونه كه پيشتر گفتيم داوريها در اين كتاب همراه با بيان رواياتى در مورد راوى است . در اين كتاب سه دسته از راويان با خصوصيات زير مورد توجه قرار گرفتهاند :
الف ) راويان شيعه . شرححال اين عده بيشترين حجم كتاب را به خود اختصاص داده است . مراد از شيعه تمامى كسانى هستند كه امامت امير المؤمنين ( عليه السلام ) را قبول دارند . لذا فرقههاى زيديه ، كيسانيه ، فطحيه ، ناووسيه ، واقفيه ، اسماعيليه ، اماميه و غاليان از راويان شيعه محسوب شدهاند . از راويان بسيارى از اين فرقهها در اين كتاب نام برده شده و شرححال آنها آمده است ؛ مثلا بخش مبسوطى به غاليان اختصاص داده شده و گاه مذهب آنان به عنوان باب خاصى قرار گرفته است و يا باب خاصى در كتاب به فرقهء زيديه اختصاص يافته است . « 1 »
ب ) راويان سنى . شرححال جمعى از راويان سنىمذهب كه از ائمه نقل كردهاند - چون محمد بن اسحاق و سفيان ثورى - در اين كتاب آمده است .
ج ) راويان زن . در شرححال برخى راويان زن ، همچون سعيدة مولاة جعفر ( عليه السلام ) و أم خالد و حبابة و البيّة ، بهصورت مستقل آمدهاند و برخى از همسران پيامبر چون ام سلمه و عايشه در ضمن شرححال ديگران نام برده شدهاند .
اخبار و رواياتى كه كشى در شرححال اشخاص نقل كرده است به چندگونه است ؛ برخى از روايات از ائمه ( عليهم السلام ) در مورد راوى است و مستقيما متن حديث ، ارزش رجالى دارد ؛ به عبارتى مطلبى مبتنى بر وثاقت و عدم وثاقت راوى در آن آمده است .
براى مثال در مورد يونس بن عبد الرحمان مىگويد :
هامش
( 1 ) . اختيار معرفة الرجال ، ص 228 .