3 . برخى معتقدند اصل كتاب براساس طبقات بوده و نام راويان هر امام به تفكيك بيان شده است ، زيرا اولا ، نجاشى در موارد متعددى مىگويد : كشى فلان راوى را در اصحاب فلان امام نام برده است . « 1 » براى مثال نجاشى در مورد حسن بن على بن فضال مىگويد : « لم يذكره أبو عمرو الكشّى فى رجال أبى الحسن الأوّل . . . و ذكره أبو عمرو فى أصحاب الرضا ( عليه السلام ) خاصّة » . « 2 »
ثانيا ، با وجود آنكه عناوين ابواب مربوط به طبقات حذف شده اما باز هم ترتيب راويان تا حدودى به شكل خود باقى است ؛ بدينترتيب كه كتاب از اصحاب پيامبر ( صلى اللّه عليه و آله ) چون سلمان و أبوذر و مقداد شروع مىشود و سپس اصحاب امير المؤمنين ( عليه السلام ) چون حجر بن عدى رميله ، أصبغ بن نباته ، المهدى مولى عثمان و سليم بن قيس نام برده مىشود و اين روند ادامه مىيابد .
4 . شرححال برخى از راويان شيعى بهطور كامل حذف شده است . براى مثال نجاشى در مورد حسين بن اشكيب مىگويد :
« ذكره أبو عمرو فى رجاله فى أصحاب أبى الحسن صاحب العسكرى ( عليه السلام ) . . . » و قال الكشى : « هو قمى خادم القبر » . « 3 »
درحالىكه در كتاب اختيار الرجال اصلا نام حسين بن اشكيب نيامده لذا مىتوان نتيجه گرفت كه در هنگام گزينش ، طوسى نام برخى صاحبان شرححال را حذف كرده است .
5 . برخى روايات در شرححال راويان حذف شده است . قرينهء حذف روايات ، وجود برخى تعليقات در اسناد است كه از طريق اسناد پيشين بر طرف نمىشود . گويا آنكه پيش از سند تعليقدار ، سند ديگرى بوده كه از طريق آن رفع تعليق صورت مىگرفته ولى اكنون آن سند و روايات مربوط به آن حذف شده است .
هامش
( 1 ) . نك : رجال النجاشى ، ص 26 ، ش 49 ؛ ص 16 ، ش 18 ؛ ص 34 و 36 ، ش 72 ؛ ص 197 ، ش 524 ؛ ص 331 ، ش 8903 .
( 2 ) . همان ، ص 34 و 36 .
( 3 ) . همان ، ص 44 .