پدرش در اوايل سدهء نهم م / سوم ق حاكم طبرستان بوده است . به سبب موقعيت دربارى پدر ، پسر نيز عهدهدار پست ايالت جبال كه شغل معتبرى بود شد و بعدا به دستور خليفهء عباسى كتاب المسالك و الممالك خود را تأليف كرد . نويسندهء ديگر ابو الفرج قدامه ابن جعفر ( مرده 337 هجرى ) معروف به كاتب بغدادى است . وى نيز در اواخر عمر خود داراى منصب صاحب بريدى گشت . از قدامه بن جعفر نوشتههاى چندى باقى مانده است 139 . درهرحال ، هردو اين متون به همراه كتاب ابن رسته ، كه آن هم راههاى ارتباطى را با جزييات نسبتا دقيقى شرح داده است ، در زمينهء معرفى راهها و ايستگاههاى پستى بين شهرها و در اين مورد خاص ؛ يعنى راههاى مرو ، نسبت به كتابهاى جغرافيايى ديگر موفقتر به نظر مىآيند .
در ميان پژوهندگان معاصر بارتولد در شرح كلى تركستان سطورى چند را به تشريح راههاى بلخ به مرو اختصاص داده است 140 پژوهندهء انگليسى ، لسترنج نيز در كتاب معروف خود و در پايان هرفصل بخشى را به تشريح راههاى ايالت موردنظر تخصيص داده است . در ميان متون نوشته شده به فارسى مىتوان از نوشتهء عبد الحى حبيبى دانشمند فقيد افغانى نام برد كه در آن كار ، صفحاتى چند به راههاى خراسان و مرو اختصاص داده شده اما در اين كار تنها به نقل نوشتههاى استخرى بسنده شده و هيچگونه مقابلهاى بين گفتههاى استخرى با ديگر مورخان و جغرافىدانان انجام نگرفته است 141 در زمينهء راههاى ارتباطى خراسان بزرگ و آسياى ميانه بدون شك بهترين و دقيقترين كار انجام شده در 50 سال اخير كار م . اى . ماسون باستانشناس روسى است . ماسون و همكاران او در يك سلسله برنامههاى بررسى و پژوهشى باستانشناسى كه بين سالهاى 1950 تا 1960 م در آسياى مركزى انجام داده است ، بسيارى از راههاى كاروانى دوران اسلامى و پيش از اسلامى آسياى مركزى را كشف و بررسى كرده است 142 . اين تحقيق ماسون خود مبناى پژوهش نويسندهء ديگرى شده كه كارهاى ماسون و همكاران او را در نوشتهاى خلاصه كرده است 143 .
راههاى ارتباطى بين شهرها و مناطق خراسان بخشى از شبكهء راههاى بينالمللى بودند
مرو ( بازسازى جغرافياى تاريخى يك شهر بر پايه نوشته هاى تاريخى و شواهد باستان شناسى ) ( فارسى ) — صفحة 341
مساهمون: منصور سيد سجادى
ص٣٤١