تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مرو ( بازسازى جغرافياى تاريخى يك شهر بر پايه نوشته هاى تاريخى و شواهد باستان شناسى ) ( فارسى ) — صفحة 339

مساهمون:

ص٣٣٩
وجود داشته است 137 . آب شهرك‌هاى دزه ، مرو رود ، دز احنف ، پركدر ، كشميهن ، سنج و خرق از شاخه‌هاى گوناگون رودخانهء مرغاب تأمين مىشده است 138 .

4 . راه‌هاى ارتباطى مرو با ساير مناطق در دوران اسلامى

حملهء مغولان مرو را تقريبا نابود ساخت و كوشش‌هاى شاهرخ تيمورى براى احياى مرو با ساختن قلعه عبد اللّه خان در جنوب سلطان قلعه سودى نبخشيد و شهر روزبه‌روز كوچك‌تر شده و از اهميت آن كاسته شد . قلعه بايرامعلى خان كه پس از تيموريان ساخته شد ، جاى مرو باستانى را گرفت اما اين شهرك كه بناى آن آخرين تلاش در احياى شهر باستانى مرو بوده ، امروزه روستا يا بخش بزرگى با جمعيتى مركب از قوم‌هاى مختلف نژادى گوناگونى است كه كوچك‌ترين نشانى از مرو باشكوه باستانى را در خود ندارد . شهر مرو در سر راه‌هاى مهم ارتباطى قرار گرفته بوده كه معروف‌ترين آن‌ها راه ابريشم بوده است . اين راه از طريق بيابان‌ها ، كوه‌ها ، درياها و شهرهاى مختلف ، شرق و غرب را به يكديگر متصل مىكرده و كالاهاى شرقى ، و در راس آن‌ها ابريشم را به غرب و توليدات غربى را به شرق مىرسانده است . اگر چه ظاهرا نخستين بازرگانان در زمان پارتيان آغاز به عبور از راه معروف ابريشم كردند ، اما اين راه از زمان‌هاى بسيار دورترى مورد استفاده قرار گرفته بوده است . كاروان‌هاى حامل كالا پس از طى صدها كيلومتر كه از ايالات چين دور مىشده‌اند ، پس از عبور از جيحون به شهر آمل يا چارجوى امروزى مىرسيده‌اند . راه در اين‌جا چند شاخه مىشده ، يكى به افغانستان و هندوستان مىرفته و راه ديگر به خوارزم و مرو مىرسيده و از آن‌جا به سرزمين‌هاى داخلى فلات ايران متصل مىشده و سپس راه بازارهاى اروپايى را در پيش مىگرفته است . اين راه در دورهء اسلامى و تا زمان كشف راه‌هاى دريايى اهميت خود را حفظ كرده و به صورت يكى از شبكهء راه‌هاى بين‌المللى از آن استفاده مىشده است . راه‌ها به همراه رباطها ، ايستگاه‌هاى پستى و كاروانسراها نقش بسيار عمده‌اى را در دوران اسلامى برعهده داشته‌اند . به نظر مىآيد كه راه‌ها در اين دوران حداقل داراى سه