تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مرو ( بازسازى جغرافياى تاريخى يك شهر بر پايه نوشته هاى تاريخى و شواهد باستان شناسى ) ( فارسى ) — صفحة 329

مساهمون:

ص٣٢٩
مىشود كه روستايش زبان جداگانه نداشته باشد ( فرغانيان مىگويند : باز آمدم ، باز شدم ) . . . » 66 .

2 . شغل و فعاليت‌هاى اجتماعى مردم

با توجه به نوشته‌هاى مورخان و جغرافىنويسان مىتوان دريافت در مرو و شهرهاى تابعهء آن اقسام و انواع شغل‌هاى زمان رايج بوده است . در ميان شاغلين شغل‌هاى گوناگون مىتوان از « كاركنان دولت » ؛ يعنى حاكمان ، اميران ، نظاميان ، كدخدايان ، كاركنان ديوان ، قاضيان ، نگهبانان خزاين و دفاين و مأموران حفاظت از كهن دژ شهر نام برد . در اين مورد ابن حوقل نوشته است : « . . . در هرعملى قاضيى و بريدى و بندارى و صاحب معونتى است و به علاوه در برخى از اعمال قاضيانى حاك بر قاضى ناحيه و نيز صاحب‌خبران و بريدان و منهيانى مه اخبار را به صاحب ناحيه مىرسانند و نيز مامورين جبايت اموال براى بندار بزرگ آن ولايت و ياران و اميران جز امير كل خراسان وجود دارد » 67 . در كنار اين گروه از كاركنان ارشد ، گروه‌هاى كوچك‌تر ديگرى مانند شحنه‌ها ، مأموران پست و خراج‌بگيران نيز در ادارهء شهر دست داشتند 68 . گروه ديگرى از « كاركنان دولتى » مرزبانان ، « مرابطون » بودند كه در نقاط مختلف سرحدى به مرزبانى ، ديده‌بانى ، مراقبت مسافران ، دفاع از شهر و مسافران و بازرگانان در مقابل گروه‌هاى كوچكى از راهزنان محلى به كار مشغول بودند 69 . يكى از شغل‌هاى بسيار مهم رايج در مرو ، شغل ميرابى بود كه شخص ميراب مامور نظارت و توزيع صحيح آب در محله‌هاى شهر بوده و گروهى از ميرابان ديگر با تخصص‌هاى گوناگونى را تحت اختيار خود داشت 70 . زمانى كه مقدسى از سدها و بندهاى رودخانهء مرو سخن مىگويد ، مىنويسد كه مأمور اندازه‌گيرى و مراقبت آب شهر در درياچه‌اى مصنوعى كه در يك فرسخى شهر واقع بوده ، هرروز گزارشى از ارتفاع آب و مقدار آن در درياچه به مأموران ارشد خود ارائه مىكرده و آنان نيز براساس اين گزارش به تقسيم آب در محله‌هاى مختلف مبادرت مىكرده‌اند . براساس