تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مرو ( بازسازى جغرافياى تاريخى يك شهر بر پايه نوشته هاى تاريخى و شواهد باستان شناسى ) ( فارسى ) — صفحة 280

مساهمون:

ص٢٨٠
صدك و عرض آن از خط استوا لوك است 16 . به نظر مىآيد اين شهركه بناى آن به بهرام پنجم 17 نسبت داده شده از مراكز مهم دفاعى ايران مقابل حملات تركان بوده است 18 .

2 . 2 . شهرك‌ها

مرورود مانند شهرهاى ديگر داراى شهرك‌هايى بوده كه به آن منتسب بوده‌اند : پنجده ، كوشك احنف و ذره 19 مهم‌ترين اين شهرك‌ها بوده‌اند . مقدسى نام طالقان ، حسه و لوكر را نيز به شهرك‌هاى مرورود اضافه مىكند 20 ، درحالىكه استخرى و ابن حوقل تنها از دو شهرك دزه و قصر احنف بدون اشاره به پنجده و شهرك‌هاى ديگر ياد مىكنند 21 .

پنجده

نام اين شهرك در حدود العالم ، اشكال العالم و سفرنامهء ناصر خسرو آمده است 22 . نام اين شهرك به شكل‌هاى پنج‌ده 23 ، بنج‌ده ، فنجديه ، خمقرى ( ياخمس‌قرى ) و فنديه 24 آمده است . از وضعيت ساختمان و شكل شهر اطلاعات زيادى در دست نيست . به نظر مىآيد اين‌جا محل توليدات كشاورزى بوده است ؛ زيرا مورخان از بسيارى زمين‌هاى زراعتى و باغ‌هاى آن سخن گفته‌اند 25 بنابر نوشتهء مستوفى ، شهر داراى ديوارى به درازاى 5000 گام بوده كه توسط ملكشاه سلجوقى بنا شده بوده است 26 . جيهانى آن را جزو مرورود مىداند 27 و ياقوت نوشته پنجده جزو مناطق پررونق منطقه بشمار مىرفته 28 اما وى در جاى ديگرى از كتاب خود آن را جزو كنج رستاق دانسته است 29 . اين شهرك در كرانهء شرقى رودخانهء كوشك و در نقطهء تلاقى آن با رودخانهء مرغاب واقع شده بوده است 30 و از پنج روستاى اصلى به نام‌هاى ايقان ، بهونه ، حوزان يا خوزان ، فلخار و مارست تركيب شده بوده است 31 . تخته‌بازار نام مهمترين روستاى منطقهء پنجده در سدهء گذشته بوده است 32 .