در سنجان در مشرق ،
در بالين در جنوب يا جنوب شرقى ،
در شارستان در مغرب .
چنانكه پيشتر گفته شد ، مرو بجز اين چهار دروازه ، دروازههاى ديگرى نيز داشته است . لسترنج تنها از دروازههاى اصلى شهر داخلى نام مىبرد و از دروازههاى ديگر شهر ، چه داخلى و چه خارجى ( ربض ) جز اشارهاى كوتاه به دروازه ماجان 116 اطلاعى به دست نمىدهد . شهرستان خارجى ( سلطان قلعه ) حداقل پنج دروازهء مهم داشته است كه عبارتند از دروازه كشميهن در شمال شرقى كه چنانكه از نامش پيداست به سوى شهرك كشميهن باز مىشده و از آنجا به بخارا مىرفتهاند ، دروازهء پاى ماجان 117 در شمال شهركه راه خوارزم از آن مىگذشته ، در شهرستان يا شارستان در ديوارهء شرقى شهر جديد كه روبهروى در همنام خود در شهر قديم باز مىشده است ، دروازهء سرماجان در جنوب شهر كه در طول آبراهه ماجان باز مىشده و مسافران مرو الرود از آن مىگذشتهاند . پنجمين دروازهء مهم شهر فيروز 118 و يا فيروزى 119 نام داشته كه در كنار محله ساسان قرار داشته و راه سرخس از آن مىگذشته است . بايد اضافه كرد بجز اين دروازههاى بسيار مشهور ، اين شهر و ربض آن دروازههاى ديگرى نيز داشته است كه به سبب كماهميتى به استثناى دروازهء سراجان 120 كه اشارهاى به سراى سراجان نيز مىتواند باشد ، از سوى مورخان نام برده نشدهاند .
6 . مساجد ، مدارس و كتابخانههاى شهر
مرو اسلامى داراى چهار محله يا بخش اصلى و تعدادى محلههاى كوچكتر و فرعى بوده است كه چهار رودخانه يا در حقيقت آبراه جدا شده از رود مرغاب از آنها مىگذشتهاند . محلههاى شهر شامل خانههاى شخصى ، بازار ، حمام ، مسجد ، مدرسه ، كتابخانه ، خيابان ، كوچه ، ميدان ، ساختمانهاى « دولتى » و ساير عوامل تركيبدهندهء يك شهر بوده است .