قرائت بالن به جاى مالين را تكرار كردهاند . يادآورى مىكنيم كه در جهت جنوب مرو و جنوب غربى هرات شهرى با نام مالن يا مالين وجود داشته است كه از مراكز مهم كشت انگور و توليد كشمش بوده است و اين همان شهرى است كه نامش را به اين دروازه داده است .
بنابراين مىتوان نتيجه گرفت كه دروازه مالين / بالين / بر در روى ديوارهء جنوبى يا جنوب شرقى شهر قرار داشته و راه آن به سوى شهر مالين هرات بوده ؛ نه چنانكه لسترنج مىنويسد در شمال غربى شهر يعنى جايى كه در آن مسير هيچ شهرى يا مركزى كه نامش كوچكترين شباهتى به مالن / بالين يا بر داشته باشد وجود ندارد . در نقشهء تهيه شده از شهر مرو توسط خانم پوگاچنكوا نيز محل دروازه بر روى ديوارهء جنوبى شهر آمده است 112 .
دروازهء اصلى شهر يا در شارستان مهمترين دروازهء شهر بوده است و از همينجا بوده كه مغولان به سركردگى تولى پسر چنگيز نخستين حملات خود به مرو را آغاز كرده و با وجود دفاع يك گروه 200 نفره از مرويان از اين دروازه ، مغولان داخل شهرستان شدند و مردم از دروازهء ديگر شهر مرو مجبور به فرار و خروج گرديدند 113 . اين دروازه طبق نوشتهء جغرافىنويسان در ديوارهء غربى شهر واقع بوده اما لسترنج محل آن را جنوب غرب شهر مىداند 114 كه در اصل مطلب تغييرى نمىدهد . پژوهشگر روس خانم پوگاچنكوا اين دروازه را با نام در ربض مىخواند و نام شهرستان را به دروازهء شرقى شهر بيرونى ( يعنى شهر جديدتر دوران اسلامى ) اطلاق مىكند 115 . در حقيقت براساس نوشتههاى مورخان مسلمان نام شارستان ابتدا براى همين دروازهء غربى شهر قديم استفاده مىشده است و سپس با گسترش شهر به سلطان قلعه همين نام به در شرقى شهر جديد كه درست روبهروى همين دروازهء قديمى باز مىشده اطلاق مىشده است . براساس نوشتههاى بالا مىتوان نتيجه گرفت كه موقعيت دروازههاى اصلى شهر مرو به شرح زير بوده است :
در مشكان در شمال شرقى ،
مرو ( بازسازى جغرافياى تاريخى يك شهر بر پايه نوشته هاى تاريخى و شواهد باستان شناسى ) ( فارسى ) — صفحة 200
مساهمون: منصور سيد سجادى
ص٢٠٠