مرو را به پايتختى برگزيد اما به خاطر تهديدهاى سلطان محمود غزنوى پشتيبان و حامى منصور ، مجبور به عقبنشينى و استعفا گرديد و پايتخت به بخارا منتقل شد 13 .
سلجوقيان ( 429 - 700 ق / 1037 - 1300 م ) مرو را به پايتختى امپراتورى وسيع خود برگزيدند . نخستين اميران قدرتمند اين خاندان پيش از تبديل اين سلسله به يك نيروى بينالمللى بااهميت ، مرو را مركز حكمرانى خود قرار دادند و جغرى بيگ سلجوقى ( 429 ق / 1037 م ) پس از اشغال خراسان و نبرد دندانقان 14 اين شهر را مركز حكومت خود اعلام كرد 15 . ناصر خسرو كه در همين اوان سفر معروف خود را به خانهء خدا و سرزمينهاى اسلامى آغاز كرده بود مىنويسد : « دوازدهم جمادى الاخر به شهر مروالرود رسيديم و بعد از دو روز بيرون شديم به راه آبگرم نوزدهم ماه به پارياب رسيديم سى و شش فرسنگ بود و امير خراسان جغرى بيك ابو سليمان داوود بن ميكاييل بن سلجوق بود و وى به شبورغان بود و سوى مرو مىخواست رفتن كه دار الملك وى بود » 16 .
با وجود آنكه مرو در دورهء سلجوقى همچنان مركز نبردهاى متعددى بين نيروهاى گوناگون محلى بوده اما در همين دوران به نهايت شكوفايى خود در دوران اسلامى نيز رسيده است . در زمان آخرين پادشاه قدرتمند سلجوقى ؛ يعنى سلطان سنجر ( 511 - 552 ق / 1117 - 1157 م ) ، آتسز خوارزمشاه ( 521 - 551 ق / 1127 - 1156 م ) عليه سلجوقيان سر به شورش برآورد و شهرهاى ثروتمند مرو و نيشابور را غارت كرد 17 . در اين دوران همچنين نبرد و جنگ بين بيابانگردان غز با غارت شهر مرو و كشتار مردم ادامه پيدا كرد و سربازان سلجوقى مرو را در چندين نوبت اشغال كردند 18 . شواهد تاريخى بسيارى وجود دارد كه غزان حتى پيش از دوران سلطان سنجر در نوبتهاى گوناگون مرو را غارت كردهاند : « غزان مرو را كه دار الملك بوده بود از روزگار چغرى بك و چندين گاه بذخاير و دفاين و خزاين ملوك داراى دولت آگنده بود سه روز متواتر مىغارتيدند اول روز زرينه و سيمينه و ابريشمينه دوم روز برنجينه و رويينه و آهنينه سوم روز افگندنى و حشو بالشها و نهاليا و خم و خمره و در و چوب ببردند و
مرو ( بازسازى جغرافياى تاريخى يك شهر بر پايه نوشته هاى تاريخى و شواهد باستان شناسى ) ( فارسى ) — صفحة 175
مساهمون: منصور سيد سجادى
ص١٧٥