تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مرو ( بازسازى جغرافياى تاريخى يك شهر بر پايه نوشته هاى تاريخى و شواهد باستان شناسى ) ( فارسى ) — صفحة 142

مساهمون:

ص١٤٢
در مرو ضرب شده‌اند وجود دارد اما تاريخ دقيق اين سكه‌ها دانسته نيست . بعد از سدهء چهارم ميلادى مرو به صورت يكى از مهم‌ترين پايگاه‌هاى ساسانى براى جنگ و دفاع در مقابل بيابانگردان آسياى مركزى ؛ يعنى كيونيت‌ها ، هفتاليت‌ها و تركان درآمد و به همين دليل بارها مورد هجوم اين اقوام قرار گرفت . بعدها و زمانى كه بلخ - تخارستان جاى مرو را ، به عنوان پايگاهى نظامى گرفت ، مرو اين موقعيت نظامى خود را از دست داد و در نتيجه مدتى را در آرامش بسر برد . از سوى ديگر مرو جايى است كه سرنوشت سال‌هاى پايانى سلسلهء ساسانى در آن‌جا رقم خورد و سپاهيان مسلمان آخرين شكست‌ها را به ساسانيان در اين‌جا تحميل كردند و با كشته شدن يزدگرد سوم در اين شهر زمان حكومت اين سلسله به پايان رسيد . كليهء اين وقايع نشان‌دهندهء اهميت فوق‌العادهء مرو در زمان ساسانيان بوده است . آثار باقىمانده از زمان ساسانيان در واحهء مرو نسبت به ادوار تاريخى ديگر بيشتر است . در ميان آثار بررسى شده در واحهء مرو تعداد 72 محوطه با نام پارت و ساسانى ثبت شده و تعداد محوطه‌هايى كه صرفا به دورهء ساسانيان منتسب شده‌اند 49 عدد است ؛ درحالىكه به اين تعداد بايد تعداد 52 محوطهء ديگر را نيز اضافه كرد كه به دوره‌هاى ساسانى - اسلامى نسبت داده شده‌اند 121 . محوطه‌هاى باستانى دوران ساسانيان مرو داراى سه خصوصيت عمدهء زير هستند : 1 . در ابتدا بايد به تداوم گسترش زمين‌هاى مزروعى و محوطه‌هاى مسكونى كه از زمان پارت‌ها در مرو آغاز شده بود ، اشاره كرد كه در دوران ساسانيان نيز هم‌چنان ادامه پيدا كرد . چنان‌كه گفته شد تعداد زيادى از محوطه‌هاى دوران ساسانى ادامهء همان محوطه‌هاى دوران پارتى بوده‌اند و در بسيارى موارد زمانى كه يك محوطهء پارتى متروك شده بوده به جاى آن محوطه‌اى ساسانى ايجاد شده بوده است . به اين ترتيب ، تعجبى ندارد كه شهرهاى همزاد ارك قلعه و گيورقلعه نيز در زمان ساسانيان به حيات خود ادامه داده باشند . 2 . خصوصيت دوم مرو دوران ساسانى افزايش بيشتر محوطه‌هاى مسكونى در حد و
مرو ( بازسازى جغرافياى تاريخى يك شهر بر پايه نوشته هاى تاريخى و شواهد باستان شناسى ) ( فارسى ) — صفحة 142 | منصور سيد سجادى