پارتيان بوده است و همين پديده در سرزمين پارت
Parthyene
در كوهپايههاى كپتداغ به مانند شمال ايران و بين النهرين نيز ديده شده است .
در دورهء پارتيان شهر آنتيوخوس مرغيانه ؛ يعنى مرو به حضور و وجود خود ادامه داد و به نظر مىرسد كه در دورهء اشكانيان و جانشينان محلى آنان ، گستردهتر و غنىتر نيز شده باشد . درهرحال اين اشاره لازم است كه بيشتر محوطههاى اين دوره ، شهرها و شهركهاى تازهساز بودهاند كه باتوجه به كم بودن محوطههاى دوران پيشين ؛ يعنى دورهء سلوكى و ازدياد جمعيت در دورهء پارتى ، نكتهء تعجبآورى نيست . بناى تعداد زيادى استقرارگاه همراه با گسترش بيشتر سرزمينهاى كشاورزى بوده است . گسترش زمينهاى مزروعى به طرف شمال مرغيانه يكى از پديدههاى مهم دورهء پارتيان است و خلاف آن چيزى است كه در سدههاى پيشين ديده شده اما در همين دوره همين زمينهاى مزروعى به غرب و جنوب غربى نيز گسترش داده شده بودند 118 جابهجايى محدود برخى از بخشهاى مزروعى به سوى مشرق ، كه پيشتر هم مورد استفاده قرار گرفته بودهاند نيز مشاهده شده است . بايد به اين نكته نيز توجه كرد كه زياد شدن زمينهاى مزروعى و گسترش آنها به معناى گسترش و زياد شدن تعداد آبراهها ، سدها و بندهاى آب نيز بوده است .
در ميان محوطههاى پارتى مىتوان از چهلبرج ، گيوبكلى تپه ، دورانلى قلعه ، چاگانلىتپه ، سيچانيك يا چيچانليكتپه ، قرهتپه ، منون تپه و محوطههاى ديگرى ياد كرد .
تعداد قلعهها و دژهاى اين دوران آنچه امروزه وجود دارد به بيش از 30 عدد مىرسد و كليهء آنها داراى خصوصيات اصلى زير هستند :
1 . داراى نقشهاى منظم يا تقريبا منظم كه معمولا مربع يا مستطيل و به ندرت دايره شكل هستند ، مىباشند .
2 . داراى يك نظام دفاعى بسيار قابل توجه هستند .
3 . داراى مساحتى قابلتوجه هستند ( چاگانلى 6500 متر مربع ، قرهتپه 8000 متر مربع ، گبوكلى تپه يك هكتار ، سيچانيكتپه 45 / 1 هكتار ، دورانلى قلعه 6 / 2