اغراق شده است . اين را نيز بايد اضافه كرد كه ديوارى كه ماسون در سال 1929 كشف كرده ، آن ديوار شمالى كه در نوشتههاى تاريخى از آن با نام آنتيوخوس نام برده شده نبوده بلكه ديوار جنوبى است كه از نزديكىهاى گيورقلعه مىگذرد و هنوز نيز با نام گيلياكين - چهل برج ناميده مىشود . ماسون بخشهايى از اين ديوار را كه در عكسهاى هوايى ديده مىشود ، 22 كيلومتر محاسبه كرده است . گروههاى ديگر باستانشناسان شوروى در سالهاى بعد به بررسى ديوار ادامه دادند و از جمله ماروچنكو حدود 30 كيلومتر از بقيهء ديوار را در شمال بايرام على مشخص كرد و بعدا و ياژيگين نيز بخشهاى ديگرى از ديوار را در همانجا مورد بررسى قرار داد 114 . بخشهايى بسيار فرسوده از ديوار نيز در نزديكىهاى كشميهن كهنه و كشميهن نو پيدا شد . بخشهاى پيداشده توسط وياژيگين شبيه به يك ديوار كامل نبوده بلكه تپههاى درازى بودهاند كه بين 10 تا 15 متر طول و 5 / 1 متر تا سه متر ارتفاع داشتهاند كه در بين آنها رشتههاى ديگرى از تپههاى كوچكترى بين 5 تا 10 متر طول و با ارتفاع نيممتر ديده شده كه عرض آنها در برخى نقاط به 20 متر مىرسيده و در برخى نقاط كاملا تخريب شده است .
كاوشهاى مختصر وياژيگين نشان داد كه اين ديوارها با چينه ساخته شده بودند . سالها بعد ماسون به بررسى اين ديوار پرداخت و در جايى مقدار بسيار زيادى سفال هلنى و پارتى پيدا كرد و سپس بخشهاى ديگرى از آن را در جنوب يازتپه و نزديك هرمزفره ( اولى كيشمن ) تشخيص داد . بررسىهاى باستانشناسان شوروى بعد از اين هم بر روى ديوار ادامه پيدا كرد و پوگاچنكوا و مرجين نيز به بررسى ديوار ادامه دادند اما هيچيك از اين باستانشناسان نقشهاى از اين ديوار ارائه نكردهاند . كار بر روى ديوار در سالهاى بعد توسط گروه مشترك باستانشناسان ايتاليايى و روسى ادامه پيدا كرد 115 . براساس آنچه استرابون دربارهء مرغيانه نوشته ، برخى از باستانشناسان ساختمان ديوار شمالى را به آنتيوخوس اول نسبت دادهاند و اگر اين انتسابى درست باشد ، ديوار مذكور يكى از نادرترين آثار هلنى است كه در مرو باقى مانده است . درهرحال بايد گفت تاكنون هيچ تاريخ دقيقى براى اين ديوار كه مورد توافق همهء باستانشناسان باشد ارائه نشده است . كار
مرو ( بازسازى جغرافياى تاريخى يك شهر بر پايه نوشته هاى تاريخى و شواهد باستان شناسى ) ( فارسى ) — صفحة 138
مساهمون: منصور سيد سجادى
ص١٣٨