كنتاز و يارتىگنبذ است .
پ ) گروه شرقى ، شامل محوطههاى باستانى مانند چاقلى تپه و مونجوقلى است . در اين گروه از محوطهها تپه تغلق در شمال كپتداغ و در ارتفاع هزار مترى از سطح دريا قرار گرفته كه متعلق به فرهنگ جيتون است و درست آنچه در جيتون ديده مىشود ، در اينجا نيز پيداشده است . اين محوطه مربوط به 7600 تا 7000 سال پيش است .
گفتيم كه تپه جيتون يكى از مراكز كشاورزى بوده است . اين دهكده تقريبا تماما حفارى شده و ساختمان كلى روستا با خشتهايى كه به شكل تپاله ساخته شده بودند ، بنا شده است 56 . نقشهء خانهها در فرهنگ جيتونى معمولا مستطيلى با يك اجاق در كنار يك ديوار و يك تورفتگى در ديوار روبهروى آن است . در جيتون كف اغلب خانهها با گچ اندود شده و روى آن آثارى از خطوط سياه يا قرمزرنگ ديده مىشود . در خارج منازل يك بناى كاملا مجزا و محصور با ديوار ساخته شده بود كه به احتمال قوى محل نگاهدارى وسايل كشاورزى بوده است . ديوار همهء ساختمانها به اندازهء ديوار منازل دقيق نبوده و با چينههاى گلى استوانهاى به طول 70 سانتيمتر و ضخامت 20 - 25 سانتيمتر ساخته شدهاند و قطعات استوانهاى با كاهگل به هم متصل شدهاند . روستاى جيتون جمعا از 30 تا 35 خانهء منفرد به انضمام ساختمانهاى اضافى آنها تشكيل شده بود و در هرخانه يك خانوار پنج يا شش نفره و مجموعا تعدادى بين 160 تا 200 نفر در آنها زندگى مىكردند . مجموع اين خانوارها قبيلهء واحدى را تشكيل مىدادهاند ولى به نظر مىرسد اقتصاد رايج در جيتون از نوع اجتماعى بوده است و نه فردى . تغيير كيفى در وضعيت اقتصادى ، ناگزير تغييرات اجتماعى را نيز به دنبال داشت . در اينباره نيز منبع اصلى اطلاعات كاوشهاى جيتون است كه بافت روستا را نشان مىدهد . منازل به صورت اتاقهاى منفرد ساخته شده بودند . بدون شك مىتوان گفت كه هرخانه يك هستهء خانوادگى را منزل مىداده و فضاى مفيد هرخانه كه بين 15 تا 30 مترمربع متغير بود مىتوانسته چنين خانوادهاى را در خود جاى دهد . از طرف ديگر هرخانه تنها داراى يك اطاق بوده كه تنها يك خانواده مىتوانسته از آن استفاده كند و براى غذاخورى
مرو ( بازسازى جغرافياى تاريخى يك شهر بر پايه نوشته هاى تاريخى و شواهد باستان شناسى ) ( فارسى ) — صفحة 113
مساهمون: منصور سيد سجادى
ص١١٣