المَوعِظَة : پند ، موعظه ، يادآورى انسان به چيزى كه دلش را نرم مىكند . « 1 »
شرح
اين عبارتهاى زيارت ، چكيدهاى از تلاش ائمّه عليهم السلام در پاسداشتِ ياد خدا و گسترش آن در جامعهء اسلامى است . حركت فردى اهل بيت عليهم السلام در عبادت ، با ياد خدا آغاز مىشود و سرانجام ، مردم را با روشهاى قرآنى به سوى خدا ، فرا مىخوانند .
تداوم ياد خدا
مداومت و مواظب بر ياد خدا ، نخستين مجاهدت و تلاشِ اهل بيت عليهم السلام است . يادِ حقيقى خدا ، بر معرفت حقيقى او استوار است و امام - كه خداشناسِ كاملى است - ، ياد خدا ، همواره در اعماق جانش جارى است و بدين سان ، روح خود را با آن ، جَلا مىبخشد . بنا بر روايتى ، امير مؤمنان على عليه السلام فرموده است :
مُداوَمَةُ الذِّكرِ قُوتُ الأَرواحِ وَ مِفتاحُ الصَّلاحِ . « 2 »
مداومت بر ذكر ، خوراك روحها و كليد پاكى است .
ياد هميشگى خدا ، گِرِهگشاست و امام عليه السلام براى تبليغ دين ، از كليدِ ذكر ، بهره مىبَرد و مردم نيز با چهرهء انسانِ خداباور ، آشنا مىشوند و آنان كه باطنى پاك دارند ، جذبِ معنويت امام معصوم خواهند شد .
پيمان با خدا
واژهء « وَكَّدتُم » ، در عبارت « وكَّدتُم ميثاقَهُ » ، دو گونه نقل شده است : نخست ، همان « وَكَّدتُم » كه به استوار ساختن پيمان الهى ، اشاره دارد ؛ و ديگر ، « ذَكَّرتُم » كه بدين معناست كه امامان عليهم السلام ، پيمان خدا را يادآورى مىكنند . نتيجه اين كه عبارت ياد شده را بنا بر استفاده از يكى از اين دو واژه ، بر دو گونه مىتوان معنا كرد :
هامش
( 1 ) . « الموعظة : النُصح و التذكير بالعواقب » ( لسان العرب ، ج 7 ، ص 466 ) . « تذكيرك للإنسان بما يُلينُ قلبه من ثواب و عقاب » ( لسان العرب ، ج 7 ، ص 466 ) .
( 2 ) . غرر الحكم ، ح 9832 .