امّا در اين عبارت از « زيارت جامعه » ، يكى از ويژگىهاى امامان ، آشنايى با علوم غيبى است . چگونگى آشنايى آنان با دانشهاى غيبى ، ريشه در فرهنگ قرآنى دارد .
قرآن ، خداوند را داناىِ اسرار نهان مىداند كه مىتواند دانش خود را در اختيار كسانى كه شايستگى آن را دارند ، قرار دهد :
« عالِمُ الْغَيْبِ فَلا يُظْهِرُ عَلى غَيْبِهِ أَحَداً إِلَّا مَنِ ارْتَضى مِنْ رَسُولٍ . . . .
« 1 »
[ خداوند ] ، داناى نهانىهاست و هيچ كس را بر نهان خود ، آگاه نمىسازد ، مگر آن را كه براى پيامبرى برگزيند » .
بنا بر اين ، آگاهى از غيب ، براى پيامبر صلى الله عليه و آله متصوّر است و بر خلاف توهّم پارهاى از اهل سنّت - كه حتّى دانش غيبىِ پيامبر را هم بر نمىتابند - ، برگزيدگانِ عالم با ارادهء الهى ، از غيبْ باخبر خواهند شد . آنچه قطعى است ، اين كه آنان ، اين دانش را براى هدايتِ مردم به كار مىبرند و زندگى شخصى خود را بر اساس معلومات غيبى خويش ، بنا نمىكنند . در روايات شيعه و اهل سنّت ، به كار گرفتن علوم غيبى را به وسيلهء معصومان عليهم السلام ، مىتوان مشاهده كرد .
آگاهى امير مؤمنان عليه السلام از غيب
امير مؤمنان على عليه السلام ، بارها از دانش به غيب خويش ، بهره برد و بدين سان ، دستهاى از شكّاكان را از حيرت ، رَهانيد . « 2 » نمونهاى از استفادهء امام على عليه السلام از دانش غيبى خود ، در نبرد نهروان به وقوع پيوست ، آن جا كه امام عليه السلام به ياران خويش فرمود :
وَ اللَّهِ لا يُقتَلُ مِنكُم عَشَرَةٌ وَ لا يَسلِمُ مِنهُم عَشَرَةٌ !
به خدا سوگند ، از شما ، بيش از ده تن ، كشته نمىشوند و از آنها ، بيش از ده تن ، زنده نمىمانند ! « 3 »
هامش
( 1 ) . سورهء جن ، آيهء 26 - 27 .
( 2 ) . ر . ك : دانشنامهء امير المؤمنين عليه السلام ، ج 11 ، ص 133 - 194 « نمونههايى از پيشگويىهاى امام على عليه السلام كه بعداً محقّقشد » .
( 3 ) . الكامل فى التاريخ ، ج 2 ، ص 405 .