( 26 ) : السَّلام عَلى محالِّ مَعْرِفَةِ اللَّه !
سلام بر جايگاههاى شناخت خدا !
توضيح واژهها
مَحالّ : جمع « محلّ » ، اسم مكان ، به معناى جايگاه ، مكان ، جا ، موضع . « 1 »
مَعْرِفَةِ اللَّه : شناخت خدا .
شرح
جايگاه خداشناسى
نخستين فرمان عقل ، شناخت هستىبخش است و از اين رو ، انديشهء اهل فكر ، نمىتواند خدا را انكار كند و نشانههاى هستى ، گواه اقرار قلبى منكران زبانى خداست « 2 » . امّا توصيف امامان عليهم السلام به « مَحالّ معرفة اللَّه ؛ جايگاههاى خداشناسى » ، فراتر از آن شناختى است كه انسانهاى عادى در پى آناند ؛ زيرا شناخت همهء رهجويان ، يكسان نيست . برخى ، به ظاهر بسنده مىكنند و گروهى ، تا حقيقت را نيابند ، آرام نمىگيرند . هر دو گروه ، خدا را مىشناسند ؛ امّا همرتبه نيستند .
خداشناسى ظاهرى و خداشناسى حقيقى ، رهاورد مبانى شناخت آنان است .
گونههاى خداشناسى
1 . خداشناسى ظاهرى .
اعتقاد ظاهرى به اسامى خداوند ، صرفنظر از معنا و تأثير آن ، خداشناسى ظاهرى است و چنين پرستشى را « عبادت ظاهرى » مىنامند .
2 . خداشناسى حقيقى .
اعتقاد به مفاهيمى كه در اسامى خداوند ، وجود دارد و يافتن
هامش
( 1 ) . « المَحَلّ : نقيض المرتحل : الموضع الَّذى يُحلُّ فيه » ( لسان العرب ، ج 11 ، ص 163 ) .
( 2 ) . ر . ك : دانشنامهء عقايد اسلامى ، ج 4 ، ص 115 « ناتوانى عقل از انكار خدا » .