چند تن هستند يا در كجايند ؟ به خدا سوگند كه شمارشان ، بسى اندك است ؛ ولى منزلتشان نزد خداوند بسيار است !
پيام قابل توجّه اين سخن ، آن است كه حجّتهاى خداوند ، هميشه حاضر هستند ، و اگر چه « ظاهر » نباشند ، با حضور خود ، هماره ، نگهبان نشانههاى دين خدايند . بنا بر اين ، سخنان پيشوايان معصوم عليهم السلام ، راهبر و حجّت ظاهرى خواهند بود و هدايتهاى باطنى آنان ، بر همهء هستى ، سايه افكنده است .
حجّت خدا در عصر غيبت
آخرين حجّت حق ، امام زمان عليه السلام كه ديدهء ما از رؤيت او محروم است ، بر اساس نقل كتاب الاحتجاج ، استمرار حجّت ظاهرى خدا را پيروى از عالمان حديثپژوه مىشناسانَد و اطاعت آنان را بايسته مىداند :
وَ أمّا الحَوادِثُ الواقِعَةُ فَارجِعوا فيها إلى رُواةِ حَدِيثِنا ، فَإنَّهُم حُجَّتِى عَلَيكُم وَ أنَا حُجَّةُ اللَّهِ . « 1 »
در رُخدادهاى پديد آمده ، به راويان حديث ما مراجعه كنيد ؛ زيرا آنان ، حجّت من بر شما هستند و من ، حجّت خدايم .
بر اين اساس ، فقهاى واجد شرايط ، حجّتهاى ظاهرى حجّت پنهان حضرت حق در عصر غيبتاند .
پس به گاهِ ظهور امام عليه السلام ، پيروى از او در جامعه ، واجب است و هنگام غيبت ، گفتار آن بزرگواران كه توسّط عالمان عدالتپيشه و حديثشناس « 2 » منتقل مىشود ، حجّت خواهد بود و عمل به آن احاديث ، در زندگى دنيا ، باعث سرفرازى و در پيشگاه الهى ، مايهء روسپيدى است ؛ زيرا بر پايهء دليلى استوار ( حجّت ) ، رفتار شده است .
هامش
( 1 ) . الاحتجاج ، ج 2 ، ص 543 ، ح 344 .
( 2 ) . عدالت و حديثشناسى ، از ويژگىهاى راوى است .