1 . امامت ؛
2 . اسرار و حقايقى كه ويژهء امامان است و ديگران ، از آن بىبهرهاند ؛
3 . حقوق مردم ؛
4 . حكومت و مسئوليت ؛
5 . مطلق امانت .
هيچ يك از معانى ياد شده ، تمام معناىِ امانت الهى نيست ؛ بلكه نمونههايى از امانت را بازگو مىكنند . بعضى از معانى ياد شده ، مانند حكومت و مسئوليت ، با معناى حقوق مردم ، همپوشىِ كامل دارند . براى تبيين دقيقتر ، واژهء امانت را در قرآن و حديث ، بررسى مىنماييم .
امانت ، در قرآن
امانت و مشتقّات آن در قرآن كريم ، 21 بار تكرار شده است . در آيهء 58 سورهء نساء آمده است :
« إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَماناتِ إِلى أَهْلِها وَ إِذا حَكَمْتُمْ بَيْنَ النَّاسِ أَنْ تَحْكُمُوا بِالْعَدْلِ .
همانا خداوند به شما فرمان مىدهد كه امانت ها راى به صاحبانش باز گردانيد و چون ميان مردم داورى مى كنيد ، به عدالت داورى كنيد » .
فرمان الهى ، پاسدارى از امانتها و سپردن آن به شايستگان است . مرحوم امين الإسلام طَبرِسى ، صاحب تفسير مجمع البيان ، در معناى آيهء ياد شده ، دو نظريه را مطرح مىكند : نخست ، آن كه مراد از امانت ، مطلقِ امانت است و هر گونه امانت مالى ، الهى و غير الهى را بايد به اهلش وا گذارد و از خيانت در آن ، پرهيز كرد .
دومين معناى امانت ، حقوق مردم است و اين آيه ، خطاب به زمامداران است كه حقوق مردم را در جامعهء اسلامى ، امانت الهى بدانند و در پاسداشت آن بكوشند و از تجاوز به حقوق شهروندان بپرهيزند .