حَتَّى يُغَيِّرُوا ما بِأَنْفُسِهِمْ وَ إِذا أَرادَ اللَّهُ بِقَوْمٍ سُوْءاً فَلا مَرَدَّ لَهُ وَ ما لَهُمْ مِنْ دُونِهِ مِنْ والٍ .
« 1 »
او فرشتگانى دارد كه پى در پى ، او را به فرمان خدا از پيش رو و از پشت سرش پاسدارى مىكنند . در حقيقت ، خدا حال قومى را تغيير نمىدهد تا اين كه آنان حال خود را تغيير دهند . و چون خدا براى قومى آسيبى بخواهد ، هيچ برگشتى براى آن نيست و غير از او حمايتگرى براى آنان نخواهد بود » .
قيام امام مهدى عليه السلام نيز از مصاديق تامّ اين تغيير است و در چارچوب سنّتهاى الهى رخ خواهد داد . طبعاً با آماده شدن تودههاى مردم جهت پذيرش حكومت مهدوى ، تنها سران استكبار و معاندان حقاند كه طعم مجازات و شمشير امام عليه السلام را خواهند چشيد .
ب - شدّت ، معيار قرآنى در رفتار با مخالفان
ممكن است ظاهر احاديث مورد بحث ، نوعى خشونتگرايى و تعاملى فاقد مهرورزى را براى امام مهدى عليه السلام تصوير كنند كه با فلسفهء امامت و رسالت هدايتگرى امام ، چندان قابل جمع به نظر نيايد و پذيرش مفهوم ظاهرى آنها ، ترديد در صحّت صدورى اين روايات را به دنبال داشته باشد . پرسش ، اين است كه : بر فرض صحّت صدورى و سندى اين متون ، مفاد اين گزارهها مبتنى بر چه اصل اسلامى صادر شده است ؟ بهترين منبع براى پاسخ دادن به اين پرسش ، آموزههاى قرآنى اند كه اساس سيرهء نبوى اند .
در آموزههاى قرآنى ، بر دو قاعدهء رفتارى در تعاملات انسانى ، تأكيد گرديده است . بر اساس قاعدهء اوّل ، اختصاص كرامت الهى به انسان « 2 » از ميان موجودات
هامش
( 1 ) . رعد : آيهء 11 .
( 2 ) .« وَ لَقَدْ كَرَّمْنا بَنِي آدَمَ وَ حَمَلْناهُمْ فِي الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ وَ رَزَقْناهُمْ مِنَ الطَّيِّباتِ وَ فَضَّلْناهُمْ عَلى كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقْنا تَفْضِيلًا؛ و به راستى ، ما فرزندان آدم را گرامى داشتيم و آنان را در خشكى و دريا [ بر مركبها ] بر نشانديم و از چيزهاى پاكيزه به ايشان روزى داديم ، و آنها را بر بسيارى از آفريدههاى خود برترى آشكار داديم » ( اسرا : آيهء 70 ) . نيز ، براى ديدن وجوه تكريم انسان در اين آيه ، ر . ك : البرهان فى تفسير القرآن : ج 3 ص 550 ؛ تفسير نور الثقلين : ج 3 ص 187 ؛ الدرّ المنثور : ج 5 ص 315 .