اهل ملّتى باقى نمىمانَد ، مگر اين كه داخل در اسلام مىشود . « 1 »
شيخ مفيد نيز با عبارت « وَ لَم يَبقَ أَهلُ دِينٍ حَتَّى يُظهِرُوا الْإِسْلامَ وَ يَعْتَرِفُوا بِالْإِيمَانِ » ، داخل شدن همهء پيروان اديان ديگر در اسلام را بيان مىكند . « 2 »
سيّد رضى از مسند ابن حنبل ، اين فرمودهء پيامبر صلى الله عليه و آله را مىآورد كه با بيانى زيبا و استعارى مىفرمايد :
لَيَدخُلَنَ هَذَا الدِّينُ عَلَى مَا دَخَلَ عَلَيهِ اللَّيلُ ؛ « 3 »
اين دين ( اسلام ) به هر جا كه شب [ و روز ] دارد ، وارد مىشود .
عيّاشى ، شبيه همين تعبير را به نقل زُراره از امام صادق عليه السلام مىآورد كه در آن ، تنها به جاى « لَيَدخُلَنَّ . . . » ، تعبير « لَيَبلُغَنَّ دِينُ مُحَمَّدٍ صلى الله عليه و آله » « 4 » به كار رفته است .
طبرى ، تعبير « حَتَّى لا يُرَى إِلّا دينُ مُحَمَّدٍ صلى الله عليه و آله ؛ تا آن كه جز دين محمّد صلى الله عليه و آله ديده نمىشود » را از طريق ابو جارود از امام صادق عليه السلام نقل مىكند . « 5 »
عيّاشى هم شبيه همين تعابير را نقل مىكند و افزون بر اينها اين فرمودهء امام باقر عليه السلام را نيز مىآورد كه :
يُقَاتِلُونَ وَ اللَّهِ حَتَّى يُوَحَّدَ اللَّهُ وَ لا يُشرَكَ بِهِ شَىءٌ . « 6 »
به خدا تا جايى مىجنگند كه خدا را يكى بدانند و هيچ شركى به او نورزند .
طَبرِسى حديثى را مىآورد كه گفتگوى ياران امام حسن عليه السلام با ايشان پس از زخمى شدن در آن نقل شده است . در آن جا به امام عليه السلام اشكال مىگيرند و از ايشان مىپرسند كه : چرا مردم اين قدر متحيّرند ؟ امام عليه السلام در پاسخ ، فرمودهء پدرش امير
هامش
( 1 ) . بحار الأنوار : ج 51 ص 61 .
( 2 ) . الإرشاد : ج 2 ص 384 .
( 3 ) . المَجازات النبوية : ص 374 ، مسند ابن حنبل : ج 4 ص 103 ، كنز العمّال : ج 1 ص 267 ح 1345 . در اين دو منبع ، تعبير : « ليبلغنّ هذا الأمر » وجود دارد كه با حديث امام صادق عليه السلام سازگارتر است .
( 4 ) . تفسير العيّاشى : ج 2 ص 56 ، بحار الأنوار : ج 51 ص 55 .
( 5 ) . دلائل الإمامة : 456 ، الغيبة ، طوسى : ص 474 .
( 6 ) . تفسير العيّاشى : ج 2 ص 61 ، بحار الأنوار : ج 52 ص 345 .