بيان آن براى ديگران ، امرى ناپسند و ناشايست است كه هميشه بر خطا مىرود . از اين منظر ، دورى جستن از اين گونه سخن و شيوه ، امرى مستحسن و شايسته است .
همهء افراد ، خواه كسانى كه گمان مىكنند زمان ظهور را يافتهاند و خواه كسانى كه كوركورانه به دنبال آن مىروند ، بايد بدانند كه اين مسير ، لغزنده و انحرافى است و هيچ گاه به مقصد نمىرسد .
11 . اين احاديث ، زنگ هشدارى براى شنوندگان و مخاطبان وقتگذاران است تا بدانند اين شيوهء سخن گفتن و يا اين تابلو و علامت ، هيچ گاه به صواب ، رهنمون نمىشود . پس عكس العمل شايسته در برابر وقتگذاران ، آن است كه به اين فرهنگ ، بىتوجهّى و با آن مبارزه شود و خطاى آنان به صراحت بازگو گردد تا هيچكس به دنبال اين شيوه و مريدبازىهاى پيرامون آن نرود .
12 . موارد و مصاديق تعيين وقت ظهور در ميان شيعيان ، اهل سنّت و حتّى اهل كتاب ، از سدهء اوّل هجرى تاكنون فراوان بوده است كه به برخى از آنها در ادامهء متن اشاره مىكنيم . برخى از افرادِ تعيين كنندهء وقت ، انسانهايى به ظاهر مقدّس بودهاند كه بر آگاهى خود و اعلان وقت تعيين شدهء خويش اصرار داشتهاند ؛ ولى مرور زمان ، خطاى همهء آنها را اثبات كرده است . تجربهء پيشين در نادرستىِ تمام موارد تعيين وقت ظهور ، براى ما روشن مىسازد كه ادّعاى پسينيان بويژه معاصران ما نيز همانند آن گروه ، حدسى برگرفته از تصوّرات نادرست يا تخيّل و توهّم است و نبايد بدان توجّه شود . گذشته ، چراغ راه آينده است .
13 . به سبب وجود اين احاديث و استدلالهاى مبتنى بر آن ، فرهنگ عدم تعيين وقت ظهور در ميان عالمان فرهيختهء شيعه ، نهادينه شده است به گونهاى كه هيچ يك از فقيهان يا عالمان برجسته و طراز اوّل شيعه ، به گونهء تعيينى و مشخّص ، زمانى را براى ظهور ، معيّن نكردهاند .
با وجود آن كه عالمان متشخّص شيعه بويژه مجتهدان و فقيهان ، هم از منظر
دانشنامه امام مهدى ( ع ) بر پايه قرآن ، حديث و تاريخ ( فارسى ) — صفحة 157
مساهمون: محمد الريشهري
ص١٥٧