جنگهاى او با مردم مناطق مختلف ، مطرح شده است .
مكانهايى همچون : قرقيسياء ، حرّان ، خراسان ، زوراء ( بغداد ) ، جابيه ، روم ، دمشق و . . . نام برده شدهاند و از بنى اميّه ، بنى عبّاس ، پرچمهاى سياه و ديگر رويدادهاى تاريخ اسلام ، ياد شده است .
فرو رفتن لشكر اعزامى سفيانى به مدينه در منطقهء بيدا نيز بيش از منابع شيعى ، مورد توجّه اهل سنّت قرار گرفته است .
نكتهء مهم در مجموعه احاديث سفيانى ، تبادل متون در مصادر حديثى شيعه و سنى است . اين مطلب ، حتّى در كتاب الغيبة شيخ طوسى نيز به چشم مىآيد و ايشان برخى از متون اهل سنّت را گزارش كرده است . از زمان سيّد ابن طاووس و تأليف كتاب الملاحم و الفتن ، گزارش احاديث و متون اهل سنّت كه ناظر به موضوع علائم ظهور باشند در مصادر شيعى ، بسيار گستردهتر شده است . نويسندگان متأخّر نيز گاه به نقل از اين كتاب و گاه مستقيماً از مصادر اهل سنّت همچون الفتن ابن حمّاد و عقد الدرر ، اين متون را گزارش كردهاند .
9 - 1 - 2 . ابهامات در احاديث سفيانى
گفتيم كه جزئيات گزارشهاى مرتبط با سفيانى ، از اختلاف فراوانى برخوردار است كه اعتماد به اين جزئيات را كاهش مىدهد . در بارهء نام سفيانى ، اسامى : عبد اللَّه ، عثمان ، عنبسه ، معاويه ، حرب ، عتبه و عروه « 1 » ذكر شده است و براى پدرش از نامهاى : يزيد ، عنبسه ، هند و عتبه استفاده شده است . « 2 » نسب او نيز گاه به عتبة بن ابى سفيان « 3 » و گاه به خالد بن يزيد بن معاويه « 4 » مىرسد .
هامش
( 1 ) . ر . ك : الفتن : ص 191 ، كمال الدين : ص 679 ، ملاحم ابن منادى : ص 77 ، عقد الدرر : ص 80 و 91 ، التذكرهقرطبى : ص 694 و 702 .
( 2 ) . الفتن : ص 191 ، كمال الدين : ص 679 ، ملاحم ابن منادى : ص 77 ، عقد الدر : ص 80 .
( 3 ) . الغيبة ، طوسى : ص 444 .
( 4 ) . الفتن : ص 193 .