پنج : سوء استفادهء عناصر اموى از نام سفيانى براى به دست گرفتن قدرت .
9 - 1 - 1 . سفيانى در احاديث فريقين
احاديث فراوانى در مصادر شيعى گزارش شده و بر حتمى بودن ظهور سفيانى و حركت او در ماه رجب ، تأكيد شده است . « 1 »
در احاديث شيعه ، سفيانى غالباً همراه با نداى آسمانى ، نفْس زكيه و فرو رفتن در سرزمين بيدا ياد مىشود . گاه در كنار سفيانى ، از يمانى هم ياد شده است .
در منابع شيعى ، افزون بر احاديث گزارش شده از معصومان عليهم السلام ، متونى نيز از غير معصومان گزارش شده است .
در منابع اهل سنّت ، سخنى از حتمى بودن سفيانى يا ظهور وى در ماه رجب نيست . اگر چه برخى از احاديث به نقل از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله است ، ولى بيشتر متون ، به صحابه و تابعيان منتهى مىشود .
بعضى از احاديث مرتبط با سفيانى كه در كتاب الفتن نعيم بن حمّاد آمده ، به نقل از جابر جُعفى از امام باقر عليه السلام است . البته اين متون در مصادر اصلى اهل سنّت ، كمتر گزارش شده است .
بيشتر گزارشهاى اهل سنّت در بارهء سفيانى ، ارزش لازم براى استناد و اطمينان را ندارد . بويژه گزارشهايى كه در كتاب الفتن ابن حمّاد به تفصيل مورد اشاره قرار گرفته است .
در اين گزارشها بيشتر از دشمنى سفيانى با مردم كوفه و مدينه و يا عموم بنى هاشم ياد شده است . گاه دشمنىِ او با بنى عبّاس هم مورد اشاره قرار گرفته است .
متون اهل سنّت در بارهء سفيانى ، معمولًا به صورت داستان پيوسته نقل شده و
هامش
( 1 ) . ر . ك : ص 65 ( حتمى بودن شورش سفيانى ) و ص 77 ( زمان شورش سفيانى / ماه رجب ) . نيز ، ر . ك : الغيبة ، نعمانى : باب 18 ، ح 1 و 2 و 4 و 5 و 6 و 7 و 10 و باب 14 ح 15 و 26 ، كمال الدين : ص 678 و 680 ، الإرشاد : ج 2 ص 371 ، الغيبة ، طوسى : ص 435 .