زمانى با راويان دارند - ، مورد قبول نيست . « 1 » مطابق با نظر ايشان ، توثيق ابن مشهدى تنها نسبت به اساتيد خود پذيرفته خواهد بود و در بقيهء موارد ، اعتبارى ندارد ؛ زيرا ابن مشهدى با آنان معاصر نبوده است تا توثيق حسّى نسبت بدان افراد داشته باشد .
6 . در هر طريق از پنج طريق موجود در اسناد زيارت آل يس ، برخى از افراد ، توثيق شدهاند و برخى ممدوح هستند . در هر طريق ، حداقل يك نفر ضعيف يا مجهول نيز وجود دارد كه باعث كاهش اعتبار سند مىگردد . در دو طريق ، محمّد بن على بن زنجويه قمى قرار دارد كه مجهول است . در دو طريق ديگر ، ابو المفضّل محمّد بن عبد اللَّه شيبانى قرار دارد كه تضعيف شده است . « 2 » در طريق پنجم نيز حمزة بن محمّد بن حسن بن شبيب قرار دارد كه مجهول است .
با توجه به نكات بالا ، اعتبار لازم اسنادى احراز نمىشود و ضرورتى به بحث در بارهء بقيهء افراد سند ، وجود ندارد .
7 . برخى ابو المفضل شيبانى را تنها در سالهاى پايانى عمر او ضعيف شمردهاند ؛ زيرا شيخ طوسى در توصيف او گفته است :
كثير الرواية حسن الحفظ غير انه ضعفه جماعة من أصحابنا . « 3 »
پُر حديث و نيك حافظه بوده است ؛ امّا جمعى از اصحاب ما او را تضعيف كردهاند .
نجاشى در بارهء او گفته است :
كان فى أوّل أمره ثبتاً ثم خلط و رأيت جل أصحابنا يغمزونه و يضعفونه . . . رأيت هذا الشيخ و سمعت منه كثيراً ثم توقّفت عن الرواية عنه إلّابواسطة بينى و بينه . « 4 »
هامش
( 1 ) . معجم رجال الحديث : ج 1 ص 51 .
( 2 ) . ر . ك : رجال النجاشى : ج 2 ص 322 ش 1060 كه در آن آمده است : رأيت جل أصحابنا يغمزونه ؛ ديدهام كههمهء اصحاب از او بدگويى مىكنند .
( 3 ) . الفهرست ، طوسى : ص 216 ش 610 .
( 4 ) . رجال النجاشى : ج 2 ص 322 ش 1060 .