5 . در صورت عدم پذيرش هر يك از مبانى پيشين ، اسناد زيارت آل يس از اعتبار لازم براى استناد برخوردار نيست .
در بارهء متن زيارت آل يس
زيارت آل يس ، اظهار ارادت عارفانه و عاشقانه به ساحت مقدّس امام عصر عليه السلام است كه يك شيعهء معتقد ، با برشمردن ويژگىهاى امام ( بويژه امام عصر عليه السلام ) ، ايشان را مخاطب قرار مىدهد و با ذكر برخى حالات عبادى و غير عبادى قائم عليه السلام ، سلامى عاشقانه به ايشان مىگويد . آن گاه به شمارش معارف لازم شيعى از شهادتين تا شهادت بر امامان عليه السلام و بيان عقايد شيعى مىپردازد و به گونهاى نسبتاً كامل ، ايمان خويش را بر ايشان عرضه مىدارد و موضوعاتى همچون : توحيد ، نبوّت ، امامت ، رجعت ، معاد ، بهشت و دوزخ ، حساب و كتاب ، صراط و ميزان را به عنوان اركان ايمان مطرح مىكند و سرانجام ، ولايت خود نسبت به امامان و برائت خويش از دشمنان ايشان را به روشنى باز مىگويد .
عرضهء مجموعه عقايد و باورهاى شيعى به امامان شيعه ، توسط عالمان و راويان ديگر نيز انجام شده است ؛ از جمله مىتوان به حديث عرض ايمان جناب عبد العظيم حسنى عليه السلام به امام هادى عليه السلام اشاره كرد . « 1 »
از اين منظر ، زيارت آل يس ، افزون بر اظهار ارادت ، گزارشى از معارف اصلى شيعى و عرض آن به محضر امام عصر عليه السلام است كه پيشينهاى متقن در روايات دارد و مطابق با هندسهء معارف اسلامى و شيعى است . « 2 »
تنها نكتهء قابل بحث در زيارت آل يس ، يكى از فرازهاى اوليهء آن است كه مىگويد :
هامش
( 1 ) . ر . ك : كمال الدين : ص 379 ح 1 ، الأمالى ، طوسى : ص 419 ح 557 ، التوحيد : ص 81 ح 37 .
( 2 ) . اين گزارش بر اساس نقل كتاب الاحتجاج است كه با گزارش كتاب المزار الكبير و مصباح الزائر نيز سازگار است . اين دو كتاب ، اضافاتى نيز دارند كه در اين گزارش ، مورد توجّه نيست .