تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دانشنامه امام مهدى ( ع ) بر پايه قرآن ، حديث و تاريخ ( فارسى ) — صفحة 394

مساهمون:

ص٣٩٤
در ابتداى كارش دقيق بود ، امّا بعداً مطالب را خلط مىكرد . ديده‌ام كه همهء اصحاب ما از او بدگويى مىكنند و تضعيفش مىكنند . . . من اين شيخ را ديدم و از وى روايات زيادى را شنيدم ، و بعداً ، در نقل روايت او متوقّف شدم ، جز از طريق واسطه‌اى كه ميان من و او بود . از سخن نجاشى معلوم مىشود كه او در دورهء اوّل عمر خود ، دقيق و منضبط بوده است و در سال‌هاى پايانى عمر خويش به سبب پيرى و يا علل ديگر ، دقت و انضباط خود را از دست داده است . از اين رو نجاشى ، احاديث دورهء اوّل عمر او را با واسطه نقل مىكند ؛ ولى احاديث دورهء پايانى عمر او را گزارش نمىكند . لذا با فرض آن كه زيارت آل يس در غير از سال‌هاى پايانى او نقل شده باشد ، مقبول خواهد بود .

جمع بندى مباحث سندى

در جمع‌بندى مطالب پيشين بايد گفت : 1 . با معيار تسامح در ادلّهء سنن ، زيارت آل يس ، مقبول است و شايستگى قرائت دارد . 2 . اگر توثيق عام ابن مشهدى ، نويسندهء كتاب المزار الكبير را نسبت به تمامى راويان موجود در كتاب بپذيريم ، تمام متون موجود در آن ، از جمله زيارت آل يس ، معتبر خواهد بود . 3 . بيشتر افراد واقع در سند ، ممدوح هستند و تنها يك يا دو نفر در هر طريق ، تضعيف شده يا مجهول هستند . 4 . با فرض پذيرش وثاقت ابو المفضّل شيبانى در سال‌هاى اوّليهء عمر او و پذيرش گزارش زيارت آل يس در آن سال‌ها ، اين طريق ، حسن خواهد بود . چون تمام افراد آن ، ثقه يا ممدوح هستند .