دو گزارش متفاوت
ظاهراً زيارت آل يس ، از ذخاير موجود در نهاد وكالت محسوب مىشده كه توسّط نايبان خاص و يا افراد مجاز زير مجموعهء آنان در اختيار مشتاقان قرار گرفته و در گزارشهاى موجود ، ورود يافته است :
1 . كهنترين گزارش از اين زيارت ، به نقل از محمّد بن عثمان عمرى ، نايب دوم امام عصر عليه السلام است . ابو عبد اللَّه ، احمد بن ابراهيم مىگويد : شوق و علاقهء خود را به ديدار امام عصر عليه السلام بر ابو جعفر محمّد بن عثمان گفتم . او ضمن ارج نهادن به اشتياق من گفت : « در پى ديدار نباش و با زيارت ، به او توجّه كن . براى يافتن زيارت نيز نزد محمّد بن على برو و زيارت را از او استنساخ كن و . . . » . « 1 » ابن مشهدى سند اين گزارش را در ادامهء گزارش حسين بن روح و پس از دعاى ندبه ، ذكر كرده است .
2 . گزارش مشهور ، زيارت آل يس به نقل از محمّد بن عبد اللَّه حميرى است .
محمّد بن عبد اللَّه حميرى با نايب سوم امام عصر عليه السلام ، حسين بن روح ، ارتباط داشت و مكاتبات و توقيعات فراوانى براى او صادر شده است ؛ ولى در بارهء درخواست او از حسين بن روح براى ديدار با امام ، گزارشى در دست نيست . به عبارت ديگر ، سبب صدور زيارت آل يس براى حميرى بر ما روشن نيست .
اين زيارت در كتاب الاحتجاج « 2 » و با تفاوتى نسبتاً فراوان در كتاب المزار الكبير « 3 » نقل شده است . سيّد ابن طاووس نيز اين زيارت را با تفاوتى آشكار به نقل از حميرى ، گزارش و اضافه كرده است :
زيارة ثانية لمولانا صاحب الزمان - صلوات اللَّه عليه - و هى المعروفة بالندبة خرجت من الناحية المحفوفة بالقدس إلى أبى جعفر محمّد بن عبد اللَّه الحميرى ؛ و
هامش
( 1 ) . ر . ك : المزار الكبير : ص 585 .
( 2 ) . ر . ك : ح 1115 .
( 3 ) . ر . ك : ح 1116 .