مورد اتّفاق در فقه است - ، استناد شده است . « 1 »
42 . فراموشى در نام بردن از صاحب قربانى ( ح 691 / 3 )
در وكالت قربانى در حج ، اين فرض مطرح است كه اگر وكيل در نام بردن از صاحب قربانى خطا كند و نام ديگرى را ببرد ، آيا اين قربانى درست است و از صاحب آن ، كفايت مىكند ؟ اين ، پرسشى است كه على بن جعفر از برادر خود امام كاظم عليه السلام كرده و شيخ صدوق و شيخ طوسى ، هر دو ، آن را نقل كردهاند « 2 » و امام عليه السلام آن را كافى شمرده و ملاك را همان قصد اوّليه و واقعىِ وكيل دانسته است .
فقهاى ما نيز با اين تحليل كه آنچه اصل است ، همان نيّت است و لفظ ، دخالتى ندارد و ذكر آن نيز لازم نيست ، قربانى را كافى شمرده و حديث را دليل يا شاهد گرفتهاند . « 3 »
موضوع اين توقيع ، هر چند فراموش كردن نام بردن از صاحب قربانى هنگام ذبح است ، نه اشتباه در نام ، امّا پيداست كه قصد واقعى وكيل ، ملاك است و ذكر نام شخص ، لازم نيست . از اين رو ، اگر فراموش كند از او نام ببرد ، چنان كه در پاسخ امام عليه السلام آمده ، مانعى نيست . شيخ محمّدحسن نجفى نيز پس از ذكر حديثِ ياد شده و تأكيد بر اين كه نام ، دخالت ندارد ، نتيجهگيرى مىكند كه اگر فراموش هم كند ، باز كافى است و همين توقيع را شاهد نقل گرفته است . « 4 » برخى ديگر نيز به آن استناد كرده « 5 » و برخى آن را شاهد لزوم قصد از طرف صاحب قربانى شمردهاند . « 6 »
هامش
( 1 ) . از جمله ، الحدائق الناضرة : ج 7 ص 146 .
( 2 ) . كتاب من لا يحضره الفقيه : ج 2 ص 497 ؛ تهذيب الأحكام : ج 5 ص 222 .
( 3 ) . از جمله ، ر . ك : منتهى المطلب : ج 11 ص 169 ، مجمع الفائده و البرهان : ج 7 ص 255 ، مهذّب الأحكام : ج 14 ص 251 .
( 4 ) . جواهر الكلام : ج 19 ص 120 .
( 5 ) . سداد العباد : ص 357 ، مهذّب الأحكام : ج 14 ص 251 .
( 6 ) . كتاب الحجّ ، محقّق داماد : ج 3 ص 159 .