فاضل هندى و وحيد بهبهانى ، آن را دليل جواز همزمانى مسح دو پا شمردهاند . « 1 » فتواى سيّد محمّدكاظم يزدى و بيشتر صاحبان حاشيه بر عروة الوثقى نيز مطابق مفاد اين توقيع است . « 2 »
39 . اشتباه در شمارش تسبيح فاطمه عليها السلام ( ح 690 / 31 )
اين پرسش و پاسخ ، هر چند در بارهء فراموشى و سهو در تعداد تسبيح فاطمه عليها السلام است ، امّا ظاهر آن ، ترتيبى بر خلاف ترتيبِ مشهور است كه « سبحان اللَّه » پس از « الحمد للَّه » قرار دارد ؛ امرى كه در برخى احاديث ديگر نيز واقع شده و « الحمد للَّه » در پايان ، قرار گرفته است ، چنان كه در حديثى ، « تسبيح ( سبحان اللَّه ) » در آغاز و « تكبير ( اللَّه أكبر ) » در آخر آمده است ، « 3 » در حالى كه در احاديث ديگر ، همان ترتيب معروف آمده است .
شيخ حرّ عاملى كه روش شيعه را همان ترتيب معروف شمرده ، در سازگار ساختن اين احاديث ، به نكتهاى ادبى توجّه مىدهد كه واو عطف ، بر ترتيب دلالت نمىكند و صرف انضمام را مىرسانَد ، « 4 » چنان كه در خصوص احاديث استحباب تسبيح فاطمه عليه السلام هنگام خواب ، احتمالات ديگرى ، از جمله ضرورت تقيّه و نيز جواز تخيير را نيز مطرح كرده است . « 5 »
توضيح ، اين كه : همان گونه كه علّامه حلّى نيز يادآور شده ، در اصل حكم استحباب تسبيح فاطمه عليها السلام ميان مسلمانان ، اختلافى نيست ؛ « 6 » امّا در ترتيب و
هامش
( 1 ) . كشف اللّثام : ج 1 ص 553 ، مصابيح الظلام : ج 3 ص 337 .
( 2 ) . العروة الوثقى : ج 1 ص 366 .
( 3 ) . ر . ك : وسائل الشيعة : ج 6 ص 445 ح 3 و ص 446 ح 2 - 3 .
( 4 ) . وسائل الشيعة : ج 6 ص 445 .
( 5 ) . وسائل الشيعة : ج 6 ص 446 .
( 6 ) . منتهى المطلب : ج 5 ص 241 .