فرزندان ديگران ، و اين تفصيل ، موجب گفتگو ميان فقها شده است .
محدّث بحرانى در فرقگذارى ميان دو صورت ، امكان حمل بر كراهت و كراهت شديد را مطرح كرده است . « 1 » وحيد بهبهانى ، خاطرنشان كرده كه كسى بر پايهء اين فرقگذارى ، فتوا نداده است و راه را در تركِ احتياطى ديده است ، بويژه براى كسانى كه از فرزندان پيامبر صلى الله عليه و آله نيستند . « 2 » دليل جدا كردن فرزندان پيامبر صلى الله عليه و آله اين است كه آنان از پرستش بت و آتش دور هستند . سيّد جواد عاملى با اين تأكيد كه مقصود ، فرزندان بىواسطهء پيامبر صلى الله عليه و آله نيستند ، در فرض شك در اين كه نمازگزار در رديف كدام گروه است ، همان شك را كافى براى حرمت ديده است . « 3 » ميرزاى قمى نيز مقتضاى اين پاسخ را عدم كراهت براى بنى هاشم شمرده است ، « 4 » چنان كه محقّق نراقى اين بخش از توقيع را يك شاهد جمعِ ميان احاديث جواز و عدم جواز گرفته است . « 5 »
امّا ظاهراً مقصود توقيع ، فرقگذارى ميان فرزندان پيامبر صلى الله عليه و آله و ديگران نيست ؛ بلكه مقصود ، فرقگذارى ميان نمازگزارانِ به دنيا آمده در خانوادهاى بتپرست و آتشپرست - كه آتش براى آنان ، احترام و قداست دارد - و ساير نمازگزاران است .
اين برداشت ، مقتضاى فهم و اعتبارِ عرفى است . برخى ديگر نيز همين معنا را مقصودِ توقيع گفتهاند . « 6 »
6 . خوردن عبورى ميوهء باغات ( حقّ المارّه ) ( ح 684 / 6 )
جواز خوردن عبورى ميوه از باغات ديگران با رعايت شرايط مربوط - كه از آن به « حقّ المارّه » نام برده مىشود - ، اجمالًا در فقه پذيرفته شده است . آنچه در اين
هامش
( 1 ) . الحدائق الناضرة : ج 7 ص 231 .
( 2 ) . مصابيح الظلام : ج 6 ص 83 .
( 3 ) . مفتاح الكرامة : ج 6 ص 223 .
( 4 ) . غنائم الأيّام : ج 2 ص 223 .
( 5 ) . مستند الشيعة : ج 4 ص 445 .
( 6 ) . دراسات فى المكاسب المحرّمة : ج 2 ص 659 .