به هر روى ، نويسندهء اين كتاب ، به طور قطع دانسته نيست . هرچند محقّق كتاب نيز پس از نقل و بررسى ديدگاههاى مختلف ، آن را به شيخ مفلح بن حسين منسوب دانسته است . « 1 » در ادامه خواهيم گفت كه اين كتاب ، پس از علّامهء حلّى نوشته شده است و بنا بر اين ، نمىتواند از سيّد بن طاووس باشد .
كتاب إلزام النواصب ، داراى يك ديباچه است كه در آن ، نويسنده ، خود را مردى از اهل كتاب معرفى مىكند كه از خداوند ، درخواست هدايت كرده و خدا ، او را به دين اسلام ، راهنمايى كرده است . او مىگويد :
پس از اسلام آوردن ، با علما و فضلاى مسلمان ، نشست و برخاست كردم و ميان ايشان ، اختلاف بسيار ( در حدّ تفسيق و تكفير يكديگر ) مشاهده كردم و ملاحظه كردم كه ايشان ، از پيامبر خود ، روايت مىكنند كه فرمود : « امّت من بر هفتاد و سه فرقه خواهد شد . يك فرقه اهل نجاتاند و باقى در دوزخاند » . پس در تفسير فرقهء ناجيه كوشيدم و متوجّه شدم كه مسلمانان ، در وجوب نماز و روزه و زكات و . . . اجماع دارند و اختلاف اساسى ، ناشى از مسئلهء جانشينى پيامبر است كه ايشان را دو فرقه ساخته است . پس دانستم كه اين اختلاف ، ريشه و اساس افتراق امّت اسلامى است . « 2 » در مطلب بعدى كه زير عنوان « مقدّمه » آمده ، نويسنده كه همه جا خود را « الرجل الكتابى الذى هداه اللَّه إلى الإسلام » معرّفى مىكند ، اجمالًا به اين مطلب پرداخته كه فرقهء ناجيه ، تنها فرقهء شيعهء دوازده امامى مىتواند باشد . مطالب اصلى كتاب ، در چند باب - كه هركدام به چند فصل تقسيم مىشود - آمده است . در فصل نخست كتاب ، به بيان اختلاف مذاهب اسلامى دربارهء مسئلهء امامت ، پرداخته است .
هامش
( 1 ) . إلزام النواصب ، ص 51 ( مقدّمه ) .
( 2 ) . ر . ك : همان ، ص 72 به بعد .