تقتضى ان يكون الخ : ضمير در « تقتضى » به حكمت يعنى مقدّمات حكمت برمىگردد .
فانّ ارادة غيره تحتاج الخ : ضمير در « غيره » به خصوص وجوب تعيينى نفسى عينى و ضمير در « تحتاج » به « ارادة غيره » برمىگردد .
و لا معنى . . . فيه فلا محيص . . . عليه فيما اذا كان الخ : ضمير در « فيه » به اطلاق صيغهء امر و در « عليه » به خصوص وجوب تعيينى عينى نفسى و در « كان » به متكلّم برمىگردد .
كما انّها قد تقتضى الخ : ضمير در « انّها » و « تقتضى » به مقدّمات حكمت برمىگردد .
ينافى ما هو المفروض من كونه الخ : ضمير در « ينافى » به مهمل و مجمل بودن ارادهء بيع و ضمير « هو » به ماء موصوله كه « من كونه » بيانش بوده برگشته و ضمير در « كونه » به متكلّم برمىگردد .
لا يناسب المقام و لا مجال . . . بيع اختاره المكلّف : ضمير در « لا يناسب » به عموم بدلى و ضمير مفعولى در « اختاره » به بيع برگشته و عبارت « اختاره المكلّف » صفت براى « بيع » مىباشد .
اىّ بيع كان : ضمير در « كان » به بيع برگشته و كلمهء « اىّ بيع » بدل براى « بيع » در « بيع اختاره المكلّف » مىباشد .
مع انّها تحتاج الى نصب دلالة عليها : ضمير در « انّها » و « تحتاج » و « عليها » به « ارادة بيع اختاره المكلّف » برگشته و مقصود از « دلالة » قرينه مىباشد .
لا يكاد يفهم بدونها : ضمير نايب فاعلى در « يفهم » به بيع مختار مكلّف و ضمير در « بدونها » به « دلالة » يعنى قرينه برگشته و اين جمله ، صفت براى « دلالة » مىباشد .
و لا يصحّ قياسه مع ما اذا اخذ : ضمير در « قياسه » به بيع در احلّ اللّه البيع برگشته و كلمهء ماء موصوله به معناى كلام بوده و ضمير نايب فاعلى در « اخذ » به بيع برمىگردد .
لا يكاد يمكن ارادته : ضمير در « ارادته » به عمومى استيعابى برگشته و مقصود از « ارادته » ارادهء عمومى استيعابى از بيع اخذ شده در متعلّق امر مىباشد .
نهاية الوصول ( شرح فارسى كفاية الأصول ) ( فارسى ) — صفحة 579
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٥٧٩